Hygrophorus pratensis var. pratensis

Hygrophorus pratensis var. pratensis, çayır mumsu mantarı olarak bilinen türün tipik varyetesidir. Bu mantar günümüzde çoğunlukla Cuphophyllus pratensis adıyla Hygrophoraceae familyası içinde ayrı bir cinse yerleştirilir. Mumsu mantarlar, kalın, seyrek ve mum gibi parlak görünen lamelleriyle tanınan bir gruptur.

Şapka genellikle 3–10 cm çapındadır; gençken dışbükey, sonra yayvanlaşır ve çoğu zaman ortası hafif tümsekli kalır. Rengi turuncu, şeftali ya da açık kayısı tonlarındadır ve yüzeyi kurudur, yapışkan değildir. Lameller kalın, aralıklı ve sapa doğru belirgin biçimde iner; rengi şapkadan biraz daha açıktır. Sap kısa, sağlam ve kaideye doğru incelir; rengi kremden soluk turuncuya kadar değişir. Eti kalın ve beyazımsıdır, belirgin bir koku taşımaz. Spor izi beyazdır.

Bu mantar gübrelenmemiş, uzun süredir sürülmemiş, kısa otlu çayırlarda, meralarda, eski bahçe çimlerinde ve bazen açık orman kenarlarında yetişir. Meyve gövdeleri yaz sonu ve sonbaharda ortaya çıkar. Mumsu mantarların beslenme biçimi tam olarak aydınlatılamamıştır; yosunlar ve bitki kökleriyle karmaşık ilişkiler kurdukları düşünülmektedir.

Avrupa'da, Kuzey Amerika'da ve Asya'nın ılıman bölgelerinde yayılış gösterir. Mumsu mantar toplulukları, gübre ve sürüm görmemiş eski çayırların göstergesi kabul edilir; bu yaşam alanlarının azalması nedeniyle birçok ülkede koruma ilgisi görmektedir. Yenebilir olduğu bilinse de toplanan mantarların uzman tarafından tanımlanması gerekir.

Hygrophoraceae familyası, beyaz spor izi ve kalın, mumsu lamelleriyle tanınan bir şapkalı mantar grubudur. Bu familyanın üyelerini tanımlarken şapka yüzeyinin yapışkan olup olmadığı, lamellerin sapa bağlanma biçimi, renk, koku ve birlikte yaşadığı bitkiler gibi özellikler birlikte değerlendirilir. Kesin tanı çoğu zaman mikroskobik incelemeyi gerektirir.