Hygrocybe pratensis

Hygrocybe pratensis, güncel sınıflandırmada Cuphophyllus pratensis adıyla bilinen, Hygrophoraceae familyasından bir şapkalı mantardır. Avrupa'da çayır mum şapkası olarak anılan bu tür, mum şapkalı mantarlar grubunun en tanınmış ve en yaygın üyelerinden biridir. Tür adı Latincede çayıra ait anlamına gelir ve yaşam alanını yansıtır.

Şapka genellikle birkaç santimetre ile on santimetre arasında çaptadır; önce dışbükey, sonra yayvan ya da hafif huni biçimini alır ve ortasında küt bir tümsek bulunabilir. Rengi soluk turuncu, şeftali ve bakırımsı turuncu tonlarındadır; yüzeyi kuru ve mattır. Lameller şapkadan daha açık renkte, kalın, seyrek ve sapa doğru belirgin biçimde iner. Sap kalın, kısa, beyazımsı ya da soluk turuncudur. Eti kalın ve dolgun olup belirgin bir kokusu yoktur. Cuphophyllus cinsinin üyeleri, sapa inen lamelleri ve kuru şapkalarıyla diğer mum şapkalı mantarlardan ayrılır.

Tür, gübrelenmemiş eski çayırlarda, meralarda, park çimenliklerinde ve bazen açık orman kenarlarında yetişir. Meyve gövdeleri yaz sonundan sonbahar sonuna kadar görülür. Mum şapkalı mantarların genelinde olduğu gibi, yosunlar ve otsu bitkilerle ilişkili, besin bakımından fakir topraklara bağımlı bir yaşam sürdürdüğü düşünülür.

Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika'nın ılıman bölgelerinde yaygın olarak bilinir. Yenebilir bir mantar olarak kabul edilir ve bazı ülkelerde toplanır; ancak tanımı kesin olmayan örneklerin tüketilmemesi gerekir. Benzer renkteki bazı türlerle karıştırılabileceğinden, yalnızca deneyimli kişilerin kesin teşhisiyle değerlendirilmelidir. Yaşadığı doğal çayırların azalması, türün birçok bölgede eskisine göre daha seyrek görülmesine yol açmaktadır. Hygrophoraceae familyasının üyelerinde spor izi beyazdır ve sporlar düz yüzeylidir; türlerin kesin ayrımında şapka rengi, lamel bağlanışı, koku ve sümüksü kaplamanın varlığı gibi özellikler birlikte değerlendirilir.