Haematopota grandis (Meigen, 1820)

Haematopota grandis, at sinekleri ailesine (Tabanidae) ait Haematopota cinsinden bir türdür. Meigen tarafından 1820 yılında tanımlanmıştır. Adından da anlaşılacağı gibi cinsin görece iri üyelerinden biridir. Avrupa'da ve Akdeniz çevresinde, özellikle kıyıya yakın nemli alanlarda ve bataklıklarda kaydedilir.

Haematopota cinsi, Türkçede “sığır sineği” ya da “at sineği” adıyla anılan, orta büyüklükte, gri ve kahverengimsi renkli at sineklerini kapsar. Bu cinsin üyelerinin en ayırt edici özelliği, açık renkli halka ve zikzak benzeri desenlerle bezenmiş, benekli görünümlü kanatlarıdır. Dinlenirken kanatlarını vücutlarının üzerinde çatı biçiminde katlarlar. Canlı bireylerin gözlerinde renkli zikzak bantlar bulunur.

Cinsin türleri nemli çayırlarda, orman kenarlarında ve su kenarlarında yaygındır; özellikle bulutlu, nemli ve fırtına öncesi havalarda etkinlikleri artar. Dişiler sessizce yaklaşıp konar ve çoğu zaman fark edilmeden ısırır; bu nedenle hem insanlar hem de otlayan hayvanlar için rahatsız edici olabilirler.

Ailenin bütün üyeleri gibi tam başkalaşım geçirir: yumurtalar genellikle su kenarındaki bitkilerin ya da taşların üzerine kümeler hâlinde bırakılır, larvalar nemli toprakta, çamurda veya su kenarı birikintilerinde yaşar. Larvalar yırtıcıdır; küçük omurgasızlarla beslenir ve gelişimleri bir yıl ya da daha uzun sürebilir. Pupa evresi toprağın daha kuru üst katmanlarında geçirilir. Erginler sıcak ve güneşli yaz günlerinde en etkindir.

At sinekleri ailesi (Tabanidae) dünya genelinde dört binden fazla türle temsil edilir. Ailenin dişileri yumurtalarının gelişimi için kana ihtiyaç duyar; makas gibi çalışan kesici ağız parçalarıyla deriyi yarar ve sızan kanı emer. Erkekler ise kan emmez, çiçek nektarı ve bitki özsuları ile beslenir. Erkeklerde iri bileşik gözler başın üstünde birbirine değerken dişilerde gözler bir alın şeridiyle ayrılmıştır. Isırıkları acı verir ve sığır, at gibi otlayan hayvanlarda huzursuzluğa, verim kaybına yol açabilir; kesintili beslenmeleri nedeniyle bazı hastalık etkenlerini mekanik olarak taşıyabildikleri bilinir.