Gymnopus peronatus

Gymnopus peronatus, Agaricales takımının Omphalotaceae familyasına bağlı bir mantar türüdür. Güncel sınıflandırmalarda Collybiopsis peronata adıyla Collybiopsis cinsine aktarılmıştır. Tür adı Latincede çizmeli anlamına gelir ve sapın alt kısmını saran, çizmeyi andıran tüylü örtüye işaret eder. Avrupa'da çok yaygın olup Kuzey Yarımküre'nin ılıman ormanlarında geniş bir yayılış gösterir.

Şapka genellikle birkaç santimetre çapında, başlangıçta dışbükey, sonra yayvan ve ortası hafif çöküktür. Rengi sarımsı kahverengi, tarçın rengi ya da deri renginde olup kurudukça açılır. Lameller seyrek, şapka rengine benzer ya da daha soluk tonludur. Sap ince, sert ve uzundur; alt kısmı sarımsı, yoğun, yünsü tüylerle kaplıdır. Etinin tadı belirgin biçimde acı ve yakıcıdır; bu özellik türün tanınmasında önemli bir ipucudur.

Bu tür saprotrofik bir yaşam sürer ve orman tabanındaki yaprak döküntüsü üzerinde yetişir. Hem yapraklı hem de iğne yapraklı ormanlarda, özellikle meşe ve kayın ormanlarında, yaz sonundan sonbahar sonuna kadar sıkça görülür. Çoğunlukla gruplar halinde çıkar ve orman tabanında dökülen yaprakların ayrıştırılmasında ve besin döngüsünde önemli bir rol oynar.

Acı ve yakıcı tadı nedeniyle yemeklik değildir ve tüketildiğinde mide ve bağırsak rahatsızlıklarına yol açabilir. Benzer görünümlü yenen mantarlarla karıştırılabileceğinden, yabani mantarların uzman teşhisi olmadan toplanıp yenmemesi gerekir.

Omphalotaceae familyası, eskiden geniş anlamıyla Collybia ve Marasmius cinsleri altında toplanan pek çok küçük, ince saplı orman mantarını kapsar. Moleküler çalışmalar bu grubun sınıflandırmasını son yıllarda önemli ölçüde değiştirmiş ve birçok türü yeni cinslere aktarmıştır. Bu mantarlar, ölü bitki artıklarını ayrıştırarak orman topraklarının verimliliğine katkıda bulunur.