Gymnopus fusipes

Gymnopus fusipes, Agaricales takımının Omphalotaceae familyasına bağlı, ağaç diplerinde demetler oluşturan bir şapkalı mantardır. Eski kaynaklarda Collybia fusipes adıyla da geçer. Tür adı iğ biçimli ayak anlamına gelir ve ortası şişkin, iki ucu incelen sapına işaret eder.

Şapkası genellikle 3 ile 8 santimetre çapındadır; önce dışbükey, sonra düzleşir ve çoğu zaman ortasında küçük bir tümsek bulunur. Rengi kızıl kahverengidir, kurudukça açılır ve yaşlandıkça üzerinde koyu lekeler belirebilir. Lameller seyrek, kalın, beyazımsı ya da soluk renkli olup yaşla birlikte kızıl kahverengi lekelenir. Sapı sert, lifli, boyuna oluklu ve iğ biçimlidir; aşağıya doğru koyulaşır ve kök benzeri bir uzantıyla toprağa gömülür. Saplar dip kısımlarında birbirine bitişik demetler oluşturur. Spor izi beyazdır.

Tür başta meşe olmak üzere yapraklı ağaçların, bazen de kayının köklerinde ve gövde diplerinde yetişir. Ağaç köklerinde çürüklüğe neden olan zayıf bir parazit olarak davranabilir ve zamanla ağacın sağlığını olumsuz etkileyebilir. Meyve gövdeleri yazdan sonbahara kadar görülür ve aynı ağacın dibinde yıllarca tekrar çıkabilir.

Avrupa’nın ılıman bölgelerinde yaygındır. Genç şapkaların bazı yerlerde yenildiği bildirilse de eti sert ve liflidir; bazı kişilerde mide ve bağırsak rahatsızlıklarına yol açtığı kaydedilmiştir. Bu nedenle yenebilir bir mantar olarak önerilmez.