Gymnopilus sapineus

Gymnopilus sapineus, Agaricales takımının Hymenogastraceae familyasına bağlı, iğne yapraklı ağaç odunu üzerinde yetişen bir şapkalı mantardır. Tür adı, köknar anlamına gelen Latince bir kökten türetilmiştir ve iğne yapraklı ormanlarla olan bağlantısına işaret eder.

Şapkası genellikle 2 ile 8 santimetre çapındadır; gençken dışbükey, sonra yayvanlaşır. Rengi altın sarısından turuncu kahverengiye kadar değişir; yüzeyi kuru ve özellikle ortaya doğru ince lifli ya da küçük pullarla kaplıdır. Bu pullu görünüm, türü yakın akrabası Gymnopilus penetransten ayırmada yardımcı olur. Lameller sarı renkte başlar ve olgunlaştıkça pas kahverengisine döner. Sapı sarımsı ve lifli yapıdadır; gençken bulunan ince örümcek ağı biçimindeki örtü yalnızca belirsiz bir iz bırakır. Spor izi pas kahverengisi, eti sarımsı ve acıdır.

Tür, çam, ladin ve köknar gibi iğne yapraklı ağaçların çürüyen kütükleri, dalları ve odun kalıntıları üzerinde yetişir. Odunu ayrıştıran bir saprotrof olarak orman tabanındaki ölü odunun parçalanmasında rol oynar. Meyve gövdeleri yaz sonundan sonbahar sonuna kadar, çoğunlukla küçük gruplar hâlinde görülür.

Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika’nın ılıman ormanlarında yayılış gösterir. Gymnopilus cinsinin benzer türleri arasında kesin ayırım yapmak için sporların ve lamel kenarı hücrelerinin mikroskopla incelenmesi gerekebilir. Acı tadı nedeniyle yenmez ve tüketilmemelidir.