Gymnopilus penetrans

Gymnopilus penetrans, Agaricales takımının Hymenogastraceae familyasına bağlı, Avrupa ormanlarında oldukça yaygın olan, odun üzerinde yetişen bir şapkalı mantardır. Altın sarısı rengi ve pas renkli lekeler gösteren lamelleriyle tanınır.

Şapkası genellikle 3 ile 8 santimetre çapındadır; gençken dışbükey, sonra yayvanlaşır. Rengi altın sarısından turuncu kahverengiye kadar değişir, yüzeyi düz ve kuru, ortası çoğunlukla daha koyudur. Lameller sarı renktedir ve yaşlandıkça üzerlerinde pas kahverengisi benekler oluşur; bu benekli görünüm türün önemli bir tanı özelliğidir. Sapı ince, sarımsı ve lifli yapıdadır; dip kısmı beyaz misel tüyleriyle örtülü olabilir. Gençken lamelleri örten ince örümcek ağı biçimindeki örtü kısa sürede kaybolur. Spor izi pas kahverengisi, eti sarımsı ve acıdır.

Tür, özellikle çam ve ladin gibi iğne yapraklı ağaçların düşmüş dalları, kozalakları, kabuk parçaları ve gömülü odun kalıntıları üzerinde yetişir; bazen yapraklı ağaç odununda da görülür. Odunu ayrıştıran bir saprotroftur. Meyve gövdeleri yaz sonundan sonbahar sonuna kadar, çoğunlukla gruplar hâlinde ortaya çıkar.

Avrupa’nın büyük bölümünde ve kuzey yarımkürenin diğer ılıman bölgelerinde yayılış gösterir. Yakın akrabası Gymnopilus sapineus ile sık karıştırılır; bu tür daha pullu bir şapkaya sahip olmasıyla ayrılır. Acı tadı nedeniyle yenmez ve tüketilmemelidir.