Gymnopilus junonius

Gymnopilus junonius, Agaricales takımının Hymenogastraceae familyasına bağlı, iri ve gösterişli bir şapkalı mantar türüdür. Eski kaynaklarda Gymnopilus spectabilis adıyla da anılır. Ağaç diplerinde kalabalık demetler oluşturması ve altın turuncu rengiyle uzaktan bile dikkat çeker.

Şapkası genellikle 5 ile 15 santimetre çapındadır, bazen daha da büyüyebilir. Önce yarım küre biçimindeyken zamanla düzleşir; yüzeyi altın sarısından turuncu kahverengiye kadar değişen renkte, kuru ve ince lifli ya da pulludur. Lameller gençken sarımsı, olgunlaştıkça pas kahverengisine döner. Sapı kalın ve sağlamdır, üst kısmında belirgin, zarımsı bir halka bulunur; bu halka spor düştükçe pas rengine boyanır. Spor izi pas kahverengisidir. Eti sarımsıdır ve tadı belirgin biçimde acıdır.

Tür, canlı ya da ölü yapraklı ve iğne yapraklı ağaçların gövde diplerinde, kütüklerinde ve köklerinin üzerinde yetişir. Odunu çürüten bir saprotroftur, bazen zayıf düşmüş ağaçlarda zayıf parazit olarak da davranabilir. Meyve gövdeleri genellikle yaz sonundan sonbahar sonuna kadar görülür ve aynı yerde yıllarca yeniden çıkabilir.

Avrupa, Asya, Kuzey Amerika ve diğer ılıman bölgelerde geniş bir yayılışa sahiptir. Acı tadı nedeniyle yenmez ve zehirli kabul edilir; bazı bölgelerdeki örneklerinde psikoaktif maddeler bulunduğu da bildirilmiştir. Bu nedenle kesinlikle tüketilmemelidir. Demet hâlinde ve odun üzerinde büyüyen turuncu renkli başka mantarlarla, özellikle de zehirli Omphalotus türleriyle karıştırılabileceği unutulmamalıdır.