Grifola frondosa

Grifola frondosa, Polyporales takımının Grifolaceae familyasına ait, büyük ve dallanmış meyve gövdesiyle tanınan bir gözenekli mantar türüdür. Dünyada Japonca adı olan maitake ile tanınır ve hem yenebilir hem de kültürü yapılan mantarlar arasında önemli bir yere sahiptir.

Meyve gövdesi, ortak bir taban üzerinden çıkan çok sayıda küçük, yaprak ya da kaşık biçimli şapkacıktan oluşan, rozet benzeri büyük bir kümedir. Tüm küme 15–50 cm çapa, bazen daha büyük boyutlara ulaşabilir ve birkaç kilogram ağırlığında olabilir. Şapkacıkların üst yüzeyi gri kahverengi ile koyu gri tonlardadır, alt yüzeyi ise beyaz ve ince gözeneklidir; gözenekler sapa doğru iner. Etli dokusu beyaz, gençken yumuşak, yaşlandıkça sertleşen yapıdadır.

Çoğunlukla yaşlı meşe ağaçlarının dibinde, kökleri ve gövde tabanı üzerinde, bazen başka yaprak döken ağaçlarda yetişir. Hem ölü odunu ayrıştıran hem de canlı ağaçların köklerinde beyaz çürüklüğe yol açabilen, zayıf bir asalak olarak bilinir. Meyve gövdeleri genellikle yaz sonundan sonbahara kadar görülür ve aynı ağacın dibinde yıllarca tekrar çıkabilir.

Grifolaceae, çok küçük bir familyadır ve Grifola cinsinin üyeleri, ortak bir tabandan çıkan çok sayıda şapkacıktan oluşan büyük meyve gövdeleriyle tanınır. Doğada Grifola frondosa, benzer biçimde kümeler oluşturan Meripilus giganteus ve Polyporus umbellatus gibi türlerle karıştırılabilir; ancak bu türlerin hiçbiri tehlikeli zehirli mantarlar arasında yer almaz. Mantarın yerini bilenler aynı ağaca her yıl geri döndükleri için bu tür, mantar toplayıcıları arasında özel bir öneme sahiptir.

Avrupa, Doğu Asya ve Kuzey Amerika’nın ılıman bölgelerinde yayılış gösterir. Lezzetli bir yemeklik mantar olarak değerlidir ve özellikle Japonya ile Çin’de geniş ölçekte üretilir. İçerdiği polisakkaritler nedeniyle tıbbi araştırmalara konu olmaktadır. Taze ve genç örnekler tercih edilmeli, yaşlı, sertleşmiş kümeler toplanmamalıdır.