Gomphidius roseus

Gomphidius roseus, Boletales takımının Gomphidiaceae familyasına ait, gül pembesi renkli şapkasıyla dikkat çeken lamelli bir mantar türüdür. Lamelli olmasına rağmen mantar kayaları ve Suillus türleriyle yakın akrabadır. Tür adı Latincede “pembe” anlamına gelir ve şapkasının canlı rengini yansıtır.

Şapka genellikle 3–6 cm çapındadır; gençken dışbükey, sonra düzleşen ya da hafif çöken bir biçim alır. Rengi canlı pembe ile mercan kırmızısı arasındadır ve yüzeyi nemliyken yapışkan, sümüksüdür. Lameller sapa doğru inen, seyrek, önce beyazımsı, olgunlukta sporların etkisiyle gri ile siyahımsı renktedir. Sap beyazımsı, tabana doğru pembemsi tonlar taşır ve üst kısmında sümüksü bir halka izi bulunabilir.

Bu türün en ilginç özelliği Suillus bovinus ile kurduğu yakın ilişkidir: hemen her zaman onunla birlikte, iki iğneli çamların, özellikle sarıçamın altında, kumlu ve asidik topraklarda bulunur. Araştırmalar, Gomphidius roseus’un bu mantarın çam kökleriyle oluşturduğu ortaklıklara bağlanarak kısmen onun üzerinden beslendiğini göstermektedir. Meyve gövdeleri yaz sonundan sonbahara kadar görülür.

Gomphidiaceae familyası, lamelli olmalarına karşın kuru mantarlardan ayrı tutulan ve DNA çalışmalarıyla Boletales takımı içinde yer aldığı doğrulanan küçük bir gruptur. Gomphidius türleri sapa doğru inen, kalın ve seyrek lamelleri, koyu renkli sporları ve sümüksü yüzeyleriyle tanınır. Bu mantarlar, yalnızca belirli iğne yapraklı ağaçlarla ve belirli Suillus türleriyle bir arada bulunduklarından ortamın ekolojisi hakkında da bilgi verir. Etleri pişirildiğinde genellikle mor ya da şarap kırmızısı tonlara döner.

Avrupa’nın çam ormanlarında yayılış gösterir ve birçok yerde seyrek bulunur. Yenebilir olarak bildirilen bir türdür, ancak küçük boyu ve seyrekliği nedeniyle mutfak açısından önemi azdır. Bazı ülkelerde nadir türler listelerinde yer alır; bu nedenle toplanmak yerine doğada bırakılması daha uygundur.