Gomphidius glutinosus

Gomphidius glutinosus, Boletales takımının Gomphidiaceae familyasına ait, şapkalı ve lamelli bir mantar türüdür. Görünüşte lamelli mantarlara benzese de, mantar kayalarına (Boletus) ve Suillus türlerine yakın akrabadır. Tür adı, şapkayı ve sapı kaplayan kalın sümüksü tabakaya işaret eder.

Şapka genellikle 4–10 cm çapındadır; gençken dışbükey, yaşlandıkça düzleşir ya da hafifçe çöker. Rengi gri kahverengi ile mor kahverengi arasında değişir ve yaşlandıkça koyu lekeler oluşabilir. Yüzey, nemli havada çok kaygan olan, kolayca soyulabilen jelatinimsi bir zarla kaplıdır. Lameller sapa doğru inen, seyrek, gençken beyazımsı, olgunlukta sporlar nedeniyle is grisi ile siyahımsı renktedir. Sap beyazımsı, üst kısmında sümüksü bir halka izi taşır ve tabanı belirgin biçimde krom sarısı renktedir; bu özellik tanımada önemlidir.

Başta ladin olmak üzere iğne yapraklı ağaçların altında, yaz sonundan sonbahara kadar meyve verir. Cinsin türlerinin yalnızca ağaçlarla değil, aynı ortamda bulunan Suillus ve Rhizopogon gibi mantarların kök ortaklıklarıyla da ilişkili olduğu, bu mantarlar üzerinde kısmen asalak yaşadığı düşünülmektedir.

Gomphidiaceae familyası, lamelli olmalarına karşın kuru mantarlardan ayrı tutulan ve DNA çalışmalarıyla Boletales takımı içinde yer aldığı doğrulanan küçük bir gruptur. Gomphidius türleri sapa doğru inen, kalın ve seyrek lamelleri, koyu renkli sporları ve sümüksü yüzeyleriyle tanınır. Bu mantarlar, yalnızca belirli iğne yapraklı ağaçlarla ve belirli Suillus türleriyle bir arada bulunduklarından ortamın ekolojisi hakkında da bilgi verir. Etleri pişirildiğinde genellikle mor ya da şarap kırmızısı tonlara döner.

Avrupa’da ve Kuzey Yarımküre’nin iğne yapraklı ormanlarında yaygındır. Yenebilir bir mantar olarak bilinir; ancak sümüksü zarın pişirmeden önce soyulması önerilir. Lezzeti orta düzeyde kabul edilir. Toplarken zehirli türlerle karıştırılmaması için türün iyi tanınması gerekir.