Gloeophyllum trabeum

Gloeophyllum trabeum, Gloeophyllales takımının Gloeophyllaceae familyasına ait, odunda kahverengi çürüklüğe yol açan bir mantar türüdür. Tür adı Latincede kiriş anlamına gelen sözcükten türemiştir ve mantarın binalardaki ahşap kirişler ve işlenmiş kereste üzerinde de gelişebilmesine işaret eder.

Meyve gövdeleri ince, sert ve deri gibi raflar ya da odun yüzeyine kısmen yayılmış yapılar şeklindedir; çoğunlukla birkaç santimetre genişliğindedir ve gruplar halinde bulunur. Üst yüzey keçemsi ya da hafif tüylü, kahverengi ile kanelemsi tonlardadır ve belirsiz kuşaklar taşıyabilir. Alt yüzeyde, cinsin diğer türlerine göre daha çok gözenekli, yer yer labirent görünümlü ya da kısa lamel benzeri yapılar bulunur ve rengi gri kahverengidir.

Saprotrof bir türdür; iğne yapraklı odunun yanı sıra yaprak döken ağaçların odununda da gelişebilmesiyle cinsin bazı akrabalarından ayrılır. Ölü gövdeler ve kütüklerin yanında pencere doğramaları, çitler, direkler ve binalardaki ahşap gibi işlenmiş odunu da çürütür. Selülozu parçalayıp lignini büyük ölçüde bıraktığından odun kahverengileşir, küp şeklinde çatlar ve dayanıklılığını yitirir.

Gloeophyllum cinsi dünya genelinde az sayıda türle temsil edilir, ancak bu türler kahverengi çürüklük yapan mantarlar arasında en iyi incelenmiş olanlardandır. Cinsin üyeleri, odunu parçalamak için enzimlerin yanında hidroksil radikalleri gibi tepkin moleküller üreten bir sistem kullanır; bu özellik bilimsel araştırmalarda büyük ilgi görmektedir. Meyve gövdelerinin pas kahverengisi rengi, sert ve dayanıklı yapısı ile lamel, gözenek ya da labirent arasında değişebilen alt yüzeyi cinsin genel tanıma özellikleridir. Kahverengi çürüklük sonucu oluşan kalıntılar orman toprağında uzun süre kalarak humus birikimine katkıda bulunur.

Dünyanın pek çok bölgesinde, özellikle ılıman ve sıcak iklimlerde geniş yayılış gösterir. Ahşap koruma ürünlerinin denenmesinde standart test organizması olarak yaygın biçimde kullanılır ve kahverengi çürüklük mekanizmalarının araştırılmasında model türlerden biridir. Odunsu yapısı nedeniyle yenmez.