Gloeophyllum carbonarium

Gloeophyllum carbonarium, Gloeophyllales takımının Gloeophyllaceae familyasına ait, odunda kahverengi çürüklüğe yol açan bir mantar türüdür. Tür adı, Latincede kömüre işaret eder ve mantarın yanmış, kömürleşmiş odun üzerinde bulunma eğilimini yansıtır.

Meyve gövdeleri küçük ile orta boyutlu, ince, sert ve deri gibi raflar ya da odun yüzeyine kısmen yayılmış yapılar şeklindedir. Üst yüzey koyu kahverengi ile siyahımsı tonlar arasında değişebilir ve keçemsi ya da pürüzlü bir dokuya sahip olabilir. Alt yüzeyde, cinsin genel özelliği olan lamel benzeri plakalar ya da uzamış gözenekler bulunur; bunlar kahverengi tonlardadır. Doku pas kahverengisi renktedir.

Saprotrof bir türdür; özellikle orman yangınlarından sonra geride kalan yanmış iğne yapraklı gövdeler, kütükler ve dallar üzerinde gelişir. Yangın sonrası alanlarda ölü odunun ayrışmasını başlatan öncü mantarlardan biri olarak ekolojik bir rol üstlenir. Neden olduğu kahverengi çürüklükte odundaki selüloz parçalanır, lignin ise büyük ölçüde geride kalır; böylece odun kahverengileşip küp şeklinde çatlar.

Gloeophyllum cinsi dünya genelinde az sayıda türle temsil edilir, ancak bu türler kahverengi çürüklük yapan mantarlar arasında en iyi incelenmiş olanlardandır. Cinsin üyeleri, odunu parçalamak için enzimlerin yanında hidroksil radikalleri gibi tepkin moleküller üreten bir sistem kullanır; bu özellik bilimsel araştırmalarda büyük ilgi görmektedir. Meyve gövdelerinin pas kahverengisi rengi, sert ve dayanıklı yapısı ile lamel, gözenek ya da labirent arasında değişebilen alt yüzeyi cinsin genel tanıma özellikleridir. Kahverengi çürüklük sonucu oluşan kalıntılar orman toprağında uzun süre kalarak humus birikimine katkıda bulunur.

Kuzey Yarımküre’nin serin ve ılıman bölgelerindeki iğne yapraklı ormanlarda kaydedilmiştir ve genel olarak seyrek bulunan bir tür kabul edilir. Yangına bağlı yaşam alanlarını tercih etmesi nedeniyle yangın sonrası orman ekolojisi çalışmalarında ilgi çeken türler arasındadır. Sert ve odunsu dokusu nedeniyle yenmez.