Gloeophyllum abietinum

Gloeophyllum abietinum, Gloeophyllales takımının Gloeophyllaceae familyasına ait, iğne yapraklı ağaçların odununda kahverengi çürüklüğe yol açan bir raf mantarıdır. Tür adı, köknar cinsi Abies’e işaret eder; ancak türün yalnızca köknarla sınırlı olmadığı, başka iğne yapraklılarda da görüldüğü bilinmektedir.

Meyve gövdeleri ince, deri gibi sert ve yarım daire biçimli raflar şeklindedir; genellikle odun üzerinde sıra halinde ya da üst üste dizilir ve birkaç santimetre genişliğe ulaşır. Üst yüzey tüylü veya keçemsi, kahverengi ile koyu pas renkleri arasındadır. Alt yüzeyde lamellere benzeyen, seyrek dizilmiş, kalın kenarlı ve kahverengi plakalar bulunur. Bu özelliği ile sık ve daha ince lamelli akrabası Gloeophyllum sepiarium’dan ayrılır.

Saprotrof bir türdür ve ölü iğne yapraklı odunu, özellikle güneşe açık kütükleri, düşmüş gövdeleri ve işlenmiş keresteyi tercih eder. Neden olduğu kahverengi çürüklükte selüloz parçalanırken lignin büyük ölçüde geride kalır; odun kahverengileşir, küp şeklinde çatlar ve ufalanır. Kuraklığa dayanıklıdır, kuruyup yeniden nemlendiğinde büyümeye devam edebilir.

Gloeophyllum cinsi dünya genelinde az sayıda türle temsil edilir, ancak bu türler kahverengi çürüklük yapan mantarlar arasında en iyi incelenmiş olanlardandır. Cinsin üyeleri, odunu parçalamak için enzimlerin yanında hidroksil radikalleri gibi tepkin moleküller üreten bir sistem kullanır; bu özellik bilimsel araştırmalarda büyük ilgi görmektedir. Meyve gövdelerinin pas kahverengisi rengi, sert ve dayanıklı yapısı ile lamel, gözenek ya da labirent arasında değişebilen alt yüzeyi cinsin genel tanıma özellikleridir. Kahverengi çürüklük sonucu oluşan kalıntılar orman toprağında uzun süre kalarak humus birikimine katkıda bulunur.

Kuzey Yarımküre’nin iğne yapraklı ormanlarında yayılış gösterir. Doğada ölü odunun ayrışmasında önemli rol oynarken, açıkta kalan ahşap yapılarda, çitlerde ve direklerde zarar verebilir. Sert ve odunsu dokusu nedeniyle yenmez.