Geastrum striatum

Geastrum striatum, Geastraceae familyasına bağlı Geastrum cinsinden bir toprak yıldızı türüdür. Adı, spor kesesinin tepesindeki ağzı çevreleyen belirgin oluklu ya da çizgili yapıdan gelir. Toprak yıldızları, olgunlaştıklarında dış kabukları yıldız biçiminde açılan ve spor dolu bir keseyi açığa çıkaran mantarlardır.

Genç meyve gövdesi toprağa yarı gömülü, yuvarlak bir yumru şeklindedir. Olgunlukta dış kabuk genellikle altı ile dokuz arasında kola ayrılır ve kollar dışa doğru kıvrılır. Ortadaki gri ya da kurşuni kahverengi spor kesesi kısa bir sap üzerinde durur; kesenin alt kısmında, sapın üstünde yaka benzeri bir çıkıntı bulunması tür için karakteristiktir. Tepedeki ağız konik biçimli ve oluklu yapıdadır.

Saprotrof olarak yaşar; yaprak döken ağaçların, iğne yapraklıların ve çalıların altında, genellikle besince zengin ve kireçli topraklarda yaprak döküntüsü arasında yetişir. Bahçe kenarları, çitler ve parklar gibi insan etkisindeki alanlarda da bulunabilir. Organik maddeyi ayrıştırarak orman tabanındaki besin döngüsüne katkıda bulunur. Sporlar, kesenin sıkıştırılmasıyla ağızdan toz bulutu halinde çıkar.

Geastrum cinsi dünya genelinde yüzden fazla tür içerir ve bu türler eskiden puf mantarlarıyla birlikte “karın mantarları” adı verilen yapay bir grupta sınıflandırılırdı. Günümüzde yapılan moleküler çalışmalar, toprak yıldızlarının ayrı bir takım olan Geastrales içinde yer aldığını göstermiştir. Türlerin ayrımında dış kabuğun kaç kola yarıldığı, kolların duruşu, spor kesesinin saplı ya da sapsız oluşu ve tepedeki ağzın yapısı başlıca ölçütlerdir. Kesin teşhis için çoğu zaman spor süsleri gibi mikroskobik özellikler de incelenir.

Avrupa’da ve Kuzey Yarımküre’nin başka ılıman bölgelerinde kaydedilmiş, genel olarak seyrek görülen bir türdür. Kuru meyve gövdeleri uzun süre dayanıklı kaldığından sonbahardan sonra da gözlenebilir. Benzer saplı toprak yıldızlarından ayırt edilmesinde kesenin altındaki yaka ile ağzın oluklu yapısı önemli ipuçlarıdır. Yemeklik değeri yoktur.