İçeriğe geç
Türkiye Yaban Hayatı

Geastrum schmidelii

Geastrum schmidelii


Geastrum schmidelii, Geastrales takımının Geastraceae familyasına bağlı küçük bir toprak yıldızı mantarıdır. Avrupa'da cüce toprak yıldızı olarak bilinir ve cinsin en küçük üyelerinden biridir.

Genç meyve cismi toprağın yüzeyinde ya da hemen altında küçük, yuvarlak bir yumru şeklinde gelişir. Olgunlaştığında dış kabuk (ekzoperidyum) yıldız biçiminde birkaç kola ayrılarak geriye doğru kıvrılır ve iç kısımdaki spor kesesini yukarı kaldırır. Açılmış mantarın çapı genellikle birkaç santimetreyi geçmez. Grimsi kahverengi spor kesesi kısa ama belirgin bir sap üzerinde durur. Kesenin tepesindeki açıklık (peristom) uzunca, konik bir gaga şeklindedir ve ışınsal oluklarla belirgin biçimde çizgilidir; bu oluklu gaga ve saplı kese türü tanımada en önemli özelliklerdir.

Tür kuru, kumlu ve kireçli topraklarda, kıyı kumullarında, kurak çayırlarda ve seyrek çam ormanlarında yetişir. Saprotrof bir mantardır ve topraktaki bitki kalıntılarını ayrıştırarak beslenir. Meyve cisimleri sonbaharda oluşur, ancak kuruyan kalıntıları aylarca yerinde kalabilir. Avrupa'da geniş ama dağınık bir yayılış gösterir; kumul ve kurak çayır habitatlarının kaybı nedeniyle bazı ülkelerde nadir türler arasında sayılır.

Geastrum cinsinin üyelerinde sporlar iç kesenin içinde olgunlaşır ve yağmur damlalarının ya da başka bir darbenin keseye çarpmasıyla tepedeki açıklıktan toz bulutu hâlinde dışarı püskürtülür. Bu ilginç yayılma mekanizması, puf mantarlarındakine benzer. Toprak yıldızları sert ve lifli yapıları nedeniyle yenmez; ancak insanlar için zehirli olarak da bilinmezler.

Toprak yıldızları uzun süre karınmantarları (Gasteromycetes) adı verilen yapay bir grup içinde ele alınmıştır; moleküler çalışmalar bu mantarların kendine özgü bir takım olan Geastrales içinde toplandığını göstermiştir. Dünyada yüzü aşkın Geastrum türü bilinir ve küçük türlerin ayrımı çoğu zaman mikroskobik inceleme gerektirir.

Yorumlar

Yorumları görüntüle

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir. Giriş yap