Geastrum quadrifidum

Geastrum quadrifidum, Geastraceae familyasının Geastrum cinsine ait küçük bir toprak yıldızı türüdür. Toprak yıldızları, olgunlaştıklarında dış kabukları yıldız biçiminde açılan ve ortada spor dolu yuvarlak bir kese taşıyan, oldukça kendine özgü görünüşlü mantarlardır. Türün adı, dış kabuğun çoğunlukla dört kola ayrılmasına işaret eder.

Meyve gövdesi gençken toprak ya da yaprak döküntüsü içinde gömülü, küçük ve yuvarlak bir yumru şeklindedir. Olgunlaştığında dış kabuk genellikle dört, bazen beş kola yarılır; kollar aşağı doğru kıvrılarak mantarı uçları üzerinde yükseltir ve kolların uçları toprakta kalan fincan biçimli bir zar tabakasına tutunur. Bu tip toprak yıldızları, kemerli duruşları nedeniyle küçük bir masa ya da çadırı andırır. Ortadaki spor kesesi kısa bir sap üzerinde durur, gri ile kahverengi tonlardadır ve tepesinde belirgin sınırlı bir ağız bulunur.

Tür saprotroftur; ölü bitki artıkları ve özellikle iğne yapraklı ağaçların altındaki yaprak ve iğne döküntüsü üzerinde gelişir. Ayrıştırıcı olarak orman tabanındaki organik maddenin parçalanmasına ve besinlerin toprağa geri dönmesine katkı sağlar. Sporlar, kesenin üzerine düşen yağmur damlalarının ya da başka darbelerin etkisiyle ağızdan toz bulutu halinde dışarı püskürür.

Geastrum cinsi dünya genelinde yüzden fazla tür içerir ve bu türler eskiden puf mantarlarıyla birlikte “karın mantarları” adı verilen yapay bir grupta sınıflandırılırdı. Günümüzde yapılan moleküler çalışmalar, toprak yıldızlarının ayrı bir takım olan Geastrales içinde yer aldığını göstermiştir. Türlerin ayrımında dış kabuğun kaç kola yarıldığı, kolların duruşu, spor kesesinin saplı ya da sapsız oluşu ve tepedeki ağzın yapısı başlıca ölçütlerdir. Kesin teşhis için çoğu zaman spor süsleri gibi mikroskobik özellikler de incelenir.

Kuzey Yarımküre’nin ılıman bölgelerinde, özellikle Avrupa’da yayılış gösterir, ancak genellikle seyrek bulunan bir türdür. Kuruyan meyve gövdeleri uzun süre bozulmadan kalabildiğinden yılın farklı dönemlerinde de görülebilir. Yenilebilir bir mantar olarak kabul edilmez; besin değeri yoktur ve daha çok doğa gözlemcileri için ilginç bir türdür.