Geastrum fornicatum

Geastrum fornicatum, Geastraceae familyasına bağlı, yer yıldızı olarak bilinen karın mantarlarının en ilginç görünüşlü türlerinden biridir. Dış kabuğu iki katmana ayrılır: alttaki katman toprakta bir kap gibi kalırken üstteki katman genellikle dört kola bölünür ve bu kollar ucları üzerinde dikilerek spor kesesini yukarıda taşır. Bu görünüşüyle küçük, dört bacaklı bir figürü andırır.

Geastrum cinsi, halk arasında yer yıldızı olarak bilinen ve Geastrales takımına bağlı karın mantarlarını kapsar. Genç meyve gövdesi toprağın içinde veya yüzeyinde soğan biçimli bir yumru olarak gelişir. Olgunlaştığında dış kabuk (ekzoperidyum) yıldız biçiminde açılarak birkaç kola ayrılır ve ortada sporları taşıyan, ince kâğıt dokulu, küre biçimli bir iç kese kalır. Kesenin tepesindeki ağızcık (peristom) yapısı, kesenin sapa sahip olup olmaması ve kolların sayısı türlerin ayırt edilmesinde en önemli özelliklerdir.

Yer yıldızları saprotrof mantarlardır; orman altındaki yaprak ve iğne yaprak döküntüsünde, humuslu toprakta ve bazen kumul veya kurak çayırlarda ölü organik maddeyi ayrıştırarak yaşar. Sporlar, yağmur damlalarının veya bir hayvanın iç keseye çarpmasıyla ağızcıktan körük gibi püskürtülerek dağılır. Kuru, sert yapılı meyve gövdeleri uzun süre bozulmadan kalabildiğinden yılın farklı zamanlarında da bulunabilir. Cinsin türleri dünyanın hemen her yerinde, tropik bölgelerden ılıman bölgelere kadar geniş bir yayılış gösterir. Bu türün de Avrupa başta olmak üzere ılıman bölgelerde yayılış gösterdiği bilinir.

Cinsin türleri yemeklik değildir ve mutfak açısından bir değer taşımaz; ancak ilginç görünüşleri nedeniyle doğa gözlemcilerinin ilgisini çeker. Türlerin çoğu küçük boyutlu ve döküntü arasında gizli olduğundan gözden kaçabilir. Kesin teşhis için ağızcığın kenarının saçaklı mı yoksa oluklu mu olduğu, belirgin bir halka ile sınırlanıp sınırlanmadığı ve mikroskopta spor süslemeleri incelenir.