Gavia stellate

Kızılgerdanlı dalgıç (Gavia stellata), dalgıçgiller (Gaviidae) familyasının en küçük ve en hafif üyesidir. Dalgıçlar, suda yaşamaya çok iyi uyum sağlamış, vücudun arka kısmına yerleşmiş ayakları ve hançer biçimli gagalarıyla tanınan iri su kuşlarıdır. Bu türün boyu yaklaşık 55–65 cm'dir; ince, hafifçe yukarı kalkık görünen gagası ve başını çoğunlukla hafif yukarı kaldırarak yüzmesi tipik özelliklerindendir.

Üreme tüyünde baş ve boyun gri, ön boyunda kırmızımsı kahverengi bir leke bulunur; türün Türkçe adı da bu kızıl gerdandan gelir. Sırt koyu kahverengi ve ince beyaz beneklidir. Kış tüyünde kızıl leke kaybolur, yüz ve ön boyun beyazlaşır, sırt ise yoğun beyaz beneklerle süslü görünür. Diğer dalgıçlardan farklı olarak sudan, kısa bir koşuyla görece kolay havalanabilir ve küçük göllerden bile uçabilir.

Besinini başlıca balıklar oluşturur; avını sualtında, ayaklarıyla güçlü kürek çekerek kovalar ve oldukça derine dalabilir. Üreme döneminde kuzey tundrasındaki küçük göllerde ve bataklık havuzlarında yuva yapar; yuva suyun hemen kenarında, bitkilerden oluşan basit bir yığındır. Genellikle iki yumurta bırakır ve yavruları her iki ebeveyn birlikte besler. Karada yürümekte zorlanır; yalnızca kuluçka için karaya çıkar.

Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya'nın kuzey kesimlerinde ürer; kışı daha güneydeki deniz kıyılarında geçirir. Türkiye'de düzenli olmayan bir kış ziyaretçisidir ve özellikle Karadeniz, Marmara ve Ege kıyılarında, kimi zaman büyük göllerde görülebilir. Küresel ölçekte nesli tehlikede sayılmaz; ancak petrol kirliliği, balık ağlarına takılma ve deniz rüzgâr santralleri gibi etkenler kıyı popülasyonları için tehdit oluşturur.