Galerina autumnalis

Galerina autumnalis, Agaricales takımının Hymenogastraceae familyasına ait küçük, kahverengi şapkalı bir mantar türüdür. Günümüzde birçok kaynakta Galerina marginata türünün bir sinonimi ya da onun bir formu olarak kabul edilir. Görünüşü sıradan olsa da dünyanın en tehlikeli zehirli mantarları arasında yer alır.

Şapkası genellikle birkaç santimetre çapında, genç örneklerde dışbükey, sonradan yassılaşan, nemliyken yapışkan ve bal rengi ile koyu kahverengi arasında değişen tonlardadır. Şapka kurudukça açılarak renk değiştirir (higrofan özellik). Lameller sapa bağlı, açık kahverengiden pas rengine döner. Sapta zarımsı, kolayca kaybolabilen bir halka bulunur; halkanın altı lifli bir yapıdadır. Spor izi pas kahverengisidir.

Saprotrof bir türdür; ölü odun, kütük ve çürümekte olan dallar üzerinde, çoğunlukla gruplar hâlinde gelişir. Hem yapraklı hem de iğne yapraklı ağaçların odununu ayrıştırabilir. Adından da anlaşılacağı gibi özellikle sonbaharda bol görülür, ancak ılık dönemlerde başka mevsimlerde de çıkabilir. Kuzey yarımkürenin ılıman ormanlarında geniş bir yayılışa sahiptir.

Bu mantar, ölümcül zehirli Amanita phalloides türünde de bulunan amatoksinleri içerir. Bu zehirler karaciğer ve böbrekleri ağır şekilde tahrip eder ve belirtiler yemekten saatler sonra ortaya çıktığı için tedavi gecikebilir. Kütük üzerinde gruplar hâlinde çıkan yenebilir kav mantarı (Kuehneromyces mutabilis) ve bal mantarlarıyla karıştırılabilir; bu nedenle kütük üzerinde yetişen küçük kahverengi mantarlar uzman tanımı olmadan asla toplanıp yenmemelidir.

Mantarların doğadaki en önemli görevlerinden biri ölü organik maddeyi parçalayarak içerdiği besin maddelerini yeniden toprağa kazandırmaktır. Bu nedenle küçük ve gösterişsiz görünen bu tür mantarlar da ormanların, çayırların ve diğer kara ekosistemlerinin sağlıklı işleyişi için büyük önem taşır. Mantar örnekleri toplanırken fotoğraflarının farklı açılardan çekilmesi ve yetiştiği ortamın not edilmesi tanımlamayı önemli ölçüde kolaylaştırır.