Galeobdolon luteum

Sarı ballıbaba, ballıbabagiller (Lamiaceae) familyasından çok yıllık, otsu bir bitkidir. Bugün genellikle Lamium galeobdolon adıyla Lamium cinsi içinde ele alınır; eski kaynaklarda ayrı bir cins olarak Galeobdolon luteum adıyla geçer.

Bitki toprak üstünde uzanan sürgünlerle yayılır ve dik çiçekli gövdeleri genellikle 20–60 cm boya ulaşır. Yaprakları karşılıklı, yumurta ya da yürek biçimli, kenarları dişlidir; bazı formlarda yaprak yüzeyinde gümüşi lekeler görülür. Çiçekleri parlak sarı renkte, iki dudaklıdır; alt dudak üzerinde kırmızımsı kahverengi çizgiler bulunur. Çiçekler yaprak koltuklarında halkalar oluşturur ve ilkbahardan yaz başına kadar açar.

Gölgeli, nemli ve humusça zengin toprakları sever; yaprak döken ormanlar, kayın ve gürgen ormanları, orman kenarları ve dere yatakları başlıca yaşam alanlarıdır. Çiçekleri özellikle bombus arıları tarafından ziyaret edilir. Tohumlarındaki yağlı ekler karıncaları çeker ve tohumlar karıncalar tarafından taşınarak yayılır.

Tür Avrupa'nın büyük bölümünde ve Batı Asya'da yayılış gösterir; Türkiye'de özellikle Karadeniz kıyısındaki nemli ormanlarda bulunur. Gümüşi yapraklı kültür formları bahçelerde gölge alanlar için zemin örtücü olarak yetiştirilir; ancak bazı ülkelerde bahçelerden kaçarak istilacı hale gelmiştir.

Ballıbabagillerin çiçekleri başta arılar olmak üzere birçok böcek için önemli bir nektar ve polen kaynağıdır; iki dudaklı çiçek yapısı, tozlaşmayı gerçekleştiren böceklerin alt dudağa konup çiçeğin içine girmesine uygun biçimdedir. Bu yüzden familyanın pek çok üyesi bal bitkisi olarak değer taşır. Türkiye, Akdeniz ve İran-Turan floralarının kesişiminde yer aldığından ballıbabagiller bakımından dünyanın en zengin bölgelerinden biridir ve bu familyada çok sayıda endemik takson barındırır.