Fraxinus pallisae

Fraxinus pallisae, Pallis dişbudağı olarak da anılan, Oleaceae (zeytingiller) familyasına ait yaprak döken bir ağaç türüdür. Adını, Tuna Deltası'nın bitki örtüsünü inceleyen Rumen botanikçi Marietta Pallis'ten alır. Kimi araştırmacılar onu ayrı bir tür, kimileri ise başka dişbudak türlerinin bir alt türü ya da melezi olarak değerlendirir.

Orta boylu bir ağaçtır; genç sürgünleri ve yaprak sapları belirgin biçimde tüylüdür ve bu özellik onu yakın akrabalarından ayırmada kullanılır. Yaprakları karşılıklı dizilmiş, tüysü bileşiktir ve genellikle az sayıda, mızrak ya da eliptik biçimli, kenarları dişli yaprakçıktan oluşur; yaprakçıkların alt yüzü tüylüdür. Kışlık tomurcukları kahverengidir. Çiçekleri küçük ve taç yapraksızdır, ilkbaharda yapraklanmadan önce açar ve rüzgârla tozlaşır. Meyvesi tek kanatlı bir samaradır.

Bu tür nem seven bir ağaçtır; büyük nehirlerin taşkın ovalarında, delta alanlarında ve subasar ormanlarında yetişir. Uzun süre su altında kalmaya dayanıklı olması, onu bu tür yaşam alanlarının karakteristik ağaçlarından biri yapar. Subasar ormanları, su kuşları başta olmak üzere pek çok canlı için önemli yaşam alanlarıdır.

Dağılışı Balkanlar, özellikle Tuna havzası ve Karadeniz'in batı kıyılarındaki taşkın ovalarını kapsar. Türkiye'de Trakya'daki longoz ve taşkın ormanlarında bulunduğu bilinmektedir. Taşkın ormanlarının kurutulması ve tarım alanına dönüştürülmesi, türün yaşam alanlarını tehdit eden başlıca etkenlerdir. Dişbudak cinsi (Fraxinus) dünyada altmış kadar tür içerir ve Kuzey Yarım Küre'nin ılıman bölgelerinde yayılış gösterir; odunu sertliği ve esnekliğiyle değerlidir. Son yıllarda Avrupa'da yayılan dişbudak sürgün ölümü hastalığı cinsin pek çok türünü tehdit etmektedir.