Formica rufa (Linnaeus, 1761)

Formica rufa, karıncalar familyası Formicidae'nin Formicinae alt familyasına bağlı, kırmızı orman karıncası olarak bilinen bir türdür. Avrupa'nın en tanınmış karıncalarından biri olan tür, iğne yapraklı ve karışık ormanlarda kurduğu büyük kubbe biçimli yuvalarıyla dikkat çeker. İşçiler yaklaşık 4,5–9 mm uzunluğundadır; baş ve göğüs kırmızımsı, karın ise koyu kahverengi ile siyahımsı renklidir.

Yuvalar çam iğneleri, küçük dal parçaları ve bitki artıklarından yapılır ve bir metreden yüksek tümsekler oluşturabilir. Yuvanın büyük kısmı toprak altında da devam eder. Koloniler yüz binlerce işçiye ulaşabilir ve çok sayıda kraliçe barındırabilir; bazı koloniler birbirine bağlı birden fazla yuvadan oluşur. Yeni koloniler çoğu zaman başka bir Formica türünün (örneğin Formica fusca) yuvasına giren bir kraliçe tarafından geçici sosyal parazitlik yoluyla kurulur.

Tür, yaprak bitlerinin salgıladığı tatlı özsuyu toplamak için ağaçlara tırmanır ve aynı zamanda çok sayıda böceği avlar. Orman zararlısı tırtıl ve böceklerin azalmasına katkı sağladığından ormanların doğal koruyucusu olarak kabul edilir. İğnesi yoktur; tehdit altında karnını öne doğru kıvırarak formik asit püskürtür ve güçlü çeneleriyle ısırır. Bu asit insan derisinde kısa süreli yanma hissi yaratabilir.

Yayılışı Avrupa'nın büyük kısmından Batı Asya'ya uzanır. Orman yönetimi ve yaşam alanı kaybı nedeniyle bazı ülkelerde yasal koruma altındadır ve IUCN Kırmızı Listesi'nde Tehdite Yakın olarak değerlendirilmiştir. Yuvaları birçok başka böcek ve omurgasız türüne de barınak sağlar.

Türün yakın akrabaları olan Formica polyctena ve Formica aquilonia gibi diğer orman karıncalarından ayırt edilmesi, tüylenme özelliklerine bakılarak yapılır ve uzmanlık gerektirir. Bu grup bütünüyle orman ekosistemlerinde besin ağının merkezinde yer alır.