Fomitopsis pinicola

Fomitopsis pinicola, Polyporales takımının Fomitopsidaceae familyasına bağlı, kuzey yarımkürenin ormanlarında en yaygın ve en kolay tanınan kav mantarlarından biridir. Kenarındaki kırmızımsı turuncu kuşak nedeniyle Avrupa dillerinde “kırmızı kuşaklı kav mantarı” anlamına gelen adlarla anılır.

Meyve cisimleri sert, odunsu, raf ya da toynak biçimindedir ve genellikle 10–30 cm genişliğe ulaşabilir. Üst yüzeyi kuşaklıdır: eski kısımlar koyu gri ya da siyahımsı, büyüyen kenara doğru kırmızımsı turuncu ve kenarın kendisi beyazımsı ya da krem renklidir. Taze ve büyümekte olan örneklerde kenarda su damlacıkları birikebilir. Alt yüzey krem ya da açık sarımsı renkte, çok ince gözeneklidir. Meyve cisimleri çok yıllıktır ve her yıl yeni bir gözenek tabakası ekler. Etinde ısıtıldığında belirgin bir koku duyulabilir.

Tür, başta çam, ladin ve göknar gibi iğne yapraklılar olmak üzere, kayın ve huş gibi yapraklı ağaçlarda da yaşar. Çoğunlukla ölü ağaçlar, kütükler ve devrik gövdeler üzerinde gelişir; zayıflamış canlı ağaçlara da yerleşebilir. Odunda kahverengi küp çürüklüğüne yol açar; selülozu ayrıştırır, odun kırmızımsı kahverengi küpler halinde parçalanır. Bu özelliğiyle ormanlarda ölü odunun ayrıştırılmasında ve besin döngüsünde önemli bir rol üstlenir; ayrıca pek çok böcek için yaşam alanı yaratır.

Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika’nın ılıman ve kuzey ormanlarında geniş bir yayılışa sahiptir. Sert yapısı nedeniyle yenmez. Kereste depolarında ve ağaçlandırma alanlarında odun kaybına neden olabildiği için ormancılıkta önemli bir çürüklük etmeni olarak kabul edilir.

Mantarların gözle görülen kısmı olan meyve cisimleri, aslında toprakta ya da odunun içinde yayılan ince ipliksi hücrelerden, yani miselyumdan oluşan canlının yalnızca üreme organıdır. Miselyum uygun koşullarda yıllarca yaşayabilir ve meyve cisimleri ancak sıcaklık ve nemin elverişli olduğu dönemlerde ortaya çıkar. Bu nedenle bir türün bir yerde görülmemesi, orada bulunmadığı anlamına gelmez; ayrıştırıcı mantarlar ekosistemlerin sağlıklı işleyişi için vazgeçilmezdir.