Flammulina ononidis

Flammulina ononidis, Agaricales takımının Physalacriaceae familyasına bağlı Flammulina cinsinden bir şapkalı mantar türüdür. Daha bilinen akrabası kadife saplı kış mantarı Flammulina velutipes ile aynı cinstendir; tür adı ise yaşadığı konak bitki olan kayışkıranlara (Ononis) gönderme yapar.

Görünüşü cinsin diğer üyelerine benzer: şapkası birkaç santimetre çapında, sarımsı turuncu ile bal rengi arasında, nemliyken hafif yapışkan ve parlaktır. Lamelleri açık krem renklidir; sapı aşağıya doğru koyulaşan kahverengi tonlarda ve kadifemsi tüylüdür. Spor izi beyazdır. Cinsin türleri birbirine çok benzediğinden, ayrımda konak bitki ve mikroskobik özellikler (spor boyu, şapka derisi yapısı) önem taşır.

Bu tür, odunsu yapraklı ağaçlarda yaşayan akrabalarından farklı olarak açık, kurak ve yarı kurak otlak ve bozkır alanlarında, kayışkıran bitkilerinin kökleri ve gövde dipleri ile ilişkili olarak gelişir. Bitkinin ölü ya da zayıflamış kısımlarını ayrıştıran saprotrof ya da zayıf parazit bir yaşam sürdüğü düşünülür. Meyve cisimleri genellikle sonbaharda ve serin mevsimde ortaya çıkar; cinsin üyeleri soğuğa dayanıklıdır.

Türün Avrupa’nın bazı bölgelerindeki kuru otlaklardan bilindiği ve nadir görüldüğü kabul edilir. Bu otlak habitatlarının tarım, ağaçlandırma ve aşırı otlatma nedeniyle azalması, bu tür mantarlar için de tehdit oluşturur. Yenebilirliği hakkında güvenilir bilgi yoktur; benzer görünüşlü zehirli türlerle karıştırılabileceğinden yenmesi önerilmez.

Mantarların gözle görülen kısmı olan meyve cisimleri, aslında toprakta ya da odunun içinde yayılan ince ipliksi hücrelerden, yani miselyumdan oluşan canlının yalnızca üreme organıdır. Miselyum uygun koşullarda yıllarca yaşayabilir ve meyve cisimleri ancak sıcaklık ve nemin elverişli olduğu dönemlerde ortaya çıkar. Bu nedenle bir türün bir yerde görülmemesi, orada bulunmadığı anlamına gelmez; ayrıştırıcı mantarlar ekosistemlerin sağlıklı işleyişi için vazgeçilmezdir.