Euonthophagus atramentarius (Ménétriés, 1832)

Euonthophagus atramentarius, sert kanatlılar (Coleoptera) takımının Scarabaeidae familyasına, gübre böceklerini kapsayan Scarabaeinae altfamilyasının Onthophagini oymağına bağlı bir türdür. Tür adı Latince mürekkep anlamına gelen sözcükten türetilmiştir ve koyu, siyah renkli görünümüne işaret eder. Euonthophagus cinsi, çok sayıda türü bulunan Onthophagus ile yakın akraba olan ve Akdeniz havzası ile Batı ve Orta Asya'da yayılış gösteren küçük bir cinstir.

Cinsin üyeleri küçük ile orta boy arasında, oval ve kubbemsi gövdeli böceklerdir. Bu tür genellikle koyu, mat siyah renklidir ve vücut yüzeyi sık noktalı olup ince kıllar taşıyabilir. Erkeklerin başında ve pronotumunda çıkıntılar ya da kısa boynuzlar bulunabilir ve bu yapılar bireyin boyuna göre değişkenlik gösterir. Antenlerin ucunda familyaya özgü yapraksı topuz bulunur; ön bacaklar kazmaya uyarlanmış, güçlü ve dişlidir.

Tür açık meralarda, bozkırlarda ve kurak otlaklarda yaşar; büyükbaş ve küçükbaş hayvanların dışkısıyla beslenir. Onthophagini oymağının diğer üyeleri gibi tünel kazıcı bir gübre böceğidir: dışkı yığınının altına tüneller açar, gübreyi bu tünellere taşır ve yumurtalarını burada hazırladığı gübre kütlelerine bırakır. Larvalar bu kütlelerin içinde beslenerek gelişir ve toprak altında pupa olur.

Gübre böcekleri dışkının hızla ortadan kaldırılması, besin maddelerinin toprağa geri kazandırılması ve toprağın havalanması gibi önemli ekolojik hizmetler sunar; ayrıca sineklerin ve hayvan parazitlerinin çoğalmasını sınırlamaya yardımcı olur. Mera alanlarının kaybı bu grubu olumsuz etkileyebilir. Tür insanlar için zararsızdır.

Scarabaeinae altfamilyası dünya genelinde birkaç bin türü kapsar ve gübre böcekleri, yaşam alanlarındaki hayvan dışkısını kullanma biçimlerine göre tünel kazıcılar, gübre yuvarlayanlar ve dışkı içinde yaşayanlar olarak üç ana gruba ayrılır. Bu grupların aynı merada bir arada bulunması, dışkının kısa sürede tamamen parçalanmasını sağlar.