Euoniticellus fulvus (Goeze, 1777)

Euoniticellus fulvus, sert kanatlılar (Coleoptera) takımının Scarabaeidae familyasına, gübre böceklerini kapsayan Scarabaeinae altfamilyasının Oniticellini oymağına bağlı bir türdür. Avrupa'nın güney ve orta kesimlerinden Kuzey Afrika'ya ve Batı ile Orta Asya'ya kadar geniş bir alanda yayılış gösteren, meralarda sık rastlanan bir gübre böceğidir.

Erginler yaklaşık 7–11 milimetre uzunluğunda, uzunca ve yassımsı gövdeli böceklerdir. Tür adının da belirttiği gibi kın kanatları sarımsı kahverengi ya da kızılımsı turuncu renktedir; baş ve pronotum ise genellikle daha koyu, yeşilimsi siyah ya da bronz yansımalıdır. Erkeklerin başında küçük bir çıkıntı ya da kısa bir boynuz bulunabilir. Bu renk deseni, türü meralarda bulunan diğer küçük gübre böceklerinden ayırmaya yardımcı olur.

Tür açık, güneşli otlaklarda ve meralarda yaşar; özellikle sığır dışkısını tercih eder. Tünel kazıcı bir gübre böceği olarak gübre yığınının altına ya da hemen içine kısa tüneller açar ve yumurtalarını burada hazırladığı gübre kütlelerine bırakır. Larvalar bu kütlelerin içinde gelişir. Erginler ilkbahardan sonbahara kadar etkindir ve sıcak günlerde gübre yığınları arasında uçarken görülebilir.

Gübre böcekleri dışkının hızla parçalanmasında, besin maddelerinin toprağa dönmesinde ve sinek gibi zararlıların üreme alanlarının azaltılmasında önemli rol oynar. Euoniticellus fulvus, Orta ve Kuzey Avrupa'nın bazı bölgelerinde geleneksel otlatmanın azalmasıyla birlikte gerilemiştir. Türkiye'de meralarda bulunan türler arasındadır ve insanlar için zararsızdır.

Scarabaeinae altfamilyası dünya genelinde birkaç bin türü kapsar ve gübre böcekleri, yaşam alanlarındaki hayvan dışkısını kullanma biçimlerine göre tünel kazıcılar, gübre yuvarlayanlar ve dışkı içinde yaşayanlar olarak üç ana gruba ayrılır. Bu grupların aynı merada bir arada bulunması, dışkının kısa sürede tamamen parçalanmasını sağlar.