Echinocyamus pusillus (O.F. Müller, 1776)

Echinocyamus pusillus, Fibulariidae familyasına ait, oldukça küçük boylu bir düzensiz deniz kestanesidir. Kum dolarları ve benzeri yassı deniz kestaneleriyle akraba olan bu tür, boyutları nedeniyle çoğu zaman gözden kaçar ve İngilizcede bezelye kestanesi gibi adlarla anılır.

Kabuğu oval ve hafif yassı olup boyu genellikle 1 cm’yi geçmez. Canlıyken kısa, sık ve ince dikenlerle kaplıdır ve rengi yeşilimsi gri ya da kirli sarı tonlardadır. Üst yüzde küçük, yaprak biçimli ambulakral alanlar görülür. Dikenleri döküldüğünde kabuk beyazımsı ya da açık renkli olur ve iç yapısındaki destek çıkıntıları nedeniyle sağlamdır. Boş kabukları kaba kum ve kabuk kırıntısı örneklerinde sıkça bulunur.

Kaba kumlu, çakıllı ve kabuk kırıntılı tabanlarda, sedimentin tanecikleri arasında ya da hemen altında yaşar. Kum tanelerinin yüzeyindeki mikroskobik algleri, diatomeleri ve organik maddeyi tüp ayakları ve ağız aygıtıyla toplayarak beslenir. Sığ sulardan yüzlerce metre derinliğe kadar kaydedilmiştir ve uygun tabanlarda çok yüksek yoğunluklara ulaşabilir. Ayrı eşeylidir ve planktonik larvalar aracılığıyla yayılır.

Kuzeydoğu Atlantik’te İskandinavya’dan Batı Afrika’ya kadar ve Akdeniz’de geniş bir yayılışa sahiptir. Küçük boyutuna karşın kaba sediment topluluklarının karakteristik üyelerinden biridir ve bentik izleme çalışmalarında sıkça kaydedilir. Balıklar ve diğer dip canlıları için besin kaynağı oluşturur. İnsanlar için hiçbir tehlike oluşturmaz.