Dorcadion urmianum (Plavilstshikov, 1937)

Dorcadion urmianum, teke böcekleri (Cerambycidae) familyasının Lamiinae alt familyasına bağlı Dorcadion cinsine ait bir böcek türüdür. Kınkanatlılar (Coleoptera) takımında yer alır ve uçamayan, yerde yaşayan teke böcekleri grubunun bir üyesidir. Tür adı İran’daki Urmiye bölgesine atıfta bulunur; tür İran ile komşu bölgelerin dağlık bozkırlarıyla ilişkilidir.

Dorcadion cinsinin üyeleri uçamayan, toprak yüzeyinde yürüyerek hareket eden teke böcekleridir. Arka kanatları körelmiştir ve üst kanatları (elitronlar) çoğunlukla dikiş yeri boyunca kaynaşmıştır. Vücut kalın ve oval yapılıdır; boyları türe göre genellikle 1 ile 2 santimetre arasında değişir. Antenler, pek çok teke böceğinin aksine görece kısa ve kalındır. Renk çoğunlukla siyah, kahverengi ya da kızılımsı olup üst kanatlar üzerinde beyaz, gri veya sarımsı tüylerden oluşan boyuna şeritler bulunur. Bu desen türlerin, alttürlerin ve hatta aynı türün dişi ile erkeklerinin ayırt edilmesinde önemlidir; dişiler bazı türlerde erkeklerden belirgin biçimde farklı desenlidir.

Bu böcekler açık, kurak ve yarı kurak alanların, özellikle bozkırların, çayırların, dağ çayırlarının ve seyrek bitkili yamaçların tipik canlılarıdır. Erginler çoğunlukla ilkbaharda ve yaz başında, havanın ılıdığı günlerde yerde yürürken görülür. Larvaları toprakta yaşar ve buğdaygiller (Poaceae) familyasından otların köklerini yiyerek gelişir; gelişim genellikle bir yıl veya daha uzun sürer. Erginler de çim ve ot yapraklarıyla beslenir. Uçamadıkları için yayılma yetenekleri sınırlıdır; bu durum dağlık bölgelerde birbirinden yalıtılmış çok sayıda yerel tür ve alttürün oluşmasına yol açmıştır.

Dorcadion, Palearktik bölgede yüzlerce tür ve alttür içeren büyük bir cinstir ve en yüksek çeşitliliğe Anadolu, Kafkasya, İran ve Balkanlar çevresinde ulaşır. Türkiye bu cins için dünyanın en önemli çeşitlilik merkezlerinden biri sayılır ve pek çok tür yalnızca sınırlı bir coğrafi alandan bilinir. Dar yayılışlı türler, bozkır alanlarının tarıma açılması, aşırı otlatma ve yerleşim baskısı gibi habitat kayıplarından kolayca etkilenebilir. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar ve tarım zararlısı olarak önemli değildirler.

Teke böcekleri (Cerambycidae), kınkanatlılar (Coleoptera) takımının en zengin familyalarından biridir ve dünya genelinde 35.000’i aşkın tür içerir. Bu familyanın üyeleri çoğunlukla uzun antenleriyle tanınır ve larvalarının büyük kısmı bitki dokularında, odunda, gövdelerde ya da köklerde gelişir. Bu nedenle doğada ölü bitki maddesinin ayrışmasında ve besin döngüsünde önemli rol oynarlar.