Dolichopoda noctivaga (Di Russo & Rampini, 2007)

Dolichopoda noctivaga, düz kanatlılar (Orthoptera) takımının mağara çekirgeleri familyası Rhaphidophoridae içinde yer alan Dolichopoda cinsine ait bir türdür. Tür 2007 yılında Di Russo ve Rampini tarafından tanımlanmıştır. Tür adı Latincede "geceleri dolaşan" anlamına gelir ve mağara çekirgelerinin gece aktif yaşam biçimine gönderme yapar.

Dolichopoda cinsi, Akdeniz havzası ile Karadeniz ve Kafkasya çevresinde yayılış gösteren mağara çekirgelerini kapsar. Cinsin üyeleri çok ince ve uzun bacaklı, uzun antenli, soluk renkli böceklerdir; vücut uzunluğu genellikle birkaç santimetre civarındadır. Türler birbirine çok benzer ve ayrımları çoğunlukla erkek üreme organları ile dişilerin yumurta koyma borusu gibi ince morfolojik özelliklere dayanır. Pek çok tür yalnızca bir mağara sistemine ya da küçük bir bölgeye özgüdür; bu nedenle cins, yerel endemizmin yüksek olduğu bir gruptur. Anadolu'dan son yıllarda birçok yeni tür tanımlanmıştır.

Rhaphidophoridae, düz kanatlılar (Orthoptera) takımının uzun antenli çekirgeler (Ensifera) alt takımında yer alan ve mağara çekirgeleri olarak bilinen bir familyadır. Bu familyanın üyeleri kanatsızdır ve dolayısıyla ses çıkarmazlar. Vücutları kambur görünümlü, bacakları ve antenleri ise vücut uzunluğunun birkaç katına ulaşabilecek kadar uzundur. Renkleri genellikle soluk sarımsı, kahverengimsi veya gri tonlardadır. Uzun antenleri ve bacaklarındaki duyu kılları, karanlık ortamlarda çevrelerini algılamalarını sağlar.

Mağara çekirgeleri mağaralarda, kaya yarıklarında, oyuklarda, taş altlarında ve nemli, serin, karanlık ortamlarda yaşar. Genellikle geceleri aktiftirler; bazı türler geceleri mağara dışına çıkarak beslenir. Hepçil ya da leşçil beslenirler; bitki kalıntıları, mantarlar, ölü böcekler ve diğer organik maddelerle beslenirler. Mağara ekosistemlerinde dışarıdan içeriye besin taşıyan önemli canlılar arasında sayılırlar. Dişilerin uzun ve kılıç biçimli bir yumurta koyma borusu vardır; yumurtalarını nemli toprağa veya mağara tabanına bırakırlar. İnsanlar için tehlikeli değildirler, ısırmazlar ve zarar vermezler.

Mağara faunasının bir parçası olan bu tür çekirgeler, mağaraların ziyaretçi baskısı, kirlenme ve mağara girişlerinin tahrip edilmesi gibi etkilere karşı hassastır. Dar yayılışlı oldukları için yaşam alanlarındaki küçük değişiklikler bile popülasyonlarını etkileyebilir. Mağara ekosistemlerinin korunması bu canlıların geleceği açısından büyük önem taşır.