Disciseda bovista

Disciseda bovista, Agaricaceae familyasına bağlı, puf mantarlarına benzeyen küçük, yuvarlak meyve gövdeli bir mantar türüdür. Disciseda cinsi, kurak çayır ve bozkır alanlarında yaşayan, sporlarını yukarıdaki küçük bir delikten salan puf mantarlarını kapsar.

Meyve gövdesi genellikle birkaç santimetre çapında, küresel ya da hafif basık biçimlidir. Toprakta gelişmeye başlayan mantarın dış kabuğu, alt kısmında kum ve toprak taneciklerini tutan bir kap gibi kalır. Olgunlaştığında meyve gövdesi topraktan ayrılarak ters döner; böylece özgün alt yüzeyi yukarı gelir ve sporların çıktığı küçük delik bu yüzde açılır. İç kabuk gri ile kahverengi arasında renklidir ve kâğıt gibi incedir. İç kısım genç dönemde beyaz, olgunlukta kahverengi toz yığınına dönüşür.

Bu tür kurak ve yarı kurak bozkırlarda, kumlu ve seyrek bitkili çayırlarda, kıyı kumullarında ve kireçli topraklarda yetişir. Saprotrof bir mantar olup topraktaki organik maddeyi ayrıştırarak beslenir. Sporlar, yağmur damlaları ya da rüzgârın meyve gövdesine çarpmasıyla delikten dışarı püskürtülür.

Disciseda bovista Avrupa, Asya, Kuzey Afrika ve Kuzey Amerika'nın kurak bölgelerinde kaydedilmiştir. Küçük ve toprakla karışık olması nedeniyle besin olarak bir değeri yoktur. Doğal bozkır ve kurak çayır alanlarının sürülmesi ve tarıma açılması, bu tür mantarların yaşam alanlarının daralmasına yol açar.

Puf mantarları adıyla bilinen grup, sporlarını açık lameller yerine kapalı bir meyve gövdesinin içinde üretir. Olgunlaşan iç doku toz halini alır ve sporlar, dış etkilerle meyve gövdesinin sıkışması sonucu bulut halinde dışarı çıkar. Bu yapı, kurak ortamlarda sporların korunmasını ve uygun koşullarda yayılmasını sağlayan etkili bir uyumdur. Benzer görünüşlü türlerin ayrılmasında kabuk yapısı, açılma biçimi ve sporların süslenmesi gibi özellikler kullanılır.