Dendrocopos major

Orman alaca ağaçkakanı ya da büyük alaca ağaçkakan (Dendrocopos major), Picidae familyasına ait, Avrasya'nın en yaygın ve en iyi bilinen ağaçkakanlarından biridir. Siyah-beyaz desenli, alaca ağaçkakanlar grubunun tipik bir temsilcisidir.

Vücut uzunluğu yaklaşık 22–26 cm'dir. Üst tarafı siyah, omuzlarında iri beyaz lekeler, kanatlarında beyaz benekli çizgiler bulunur; alt tarafı kirli beyazdır ve kuyruk altı parlak kırmızıdır. Erkeğin ensesinde kırmızı bir leke vardır, dişide yoktur; gençlerin ise başının tamamı kırmızıdır. Türkiye'de yaşayan Suriye alaca ağaçkakanına çok benzer; ondan yanağı boyunca uzanıp enseye bağlanan siyah çizgiyle ayrılır.

Her tür ormanda, parklarda, bahçelerde ve ağaçlık alanlarda yaşar. Ağaç kabuğu altındaki böcekleri ve larvaları gagasıyla oyarak çıkarır; kışın kozalak tohumları, fındık ve meyve gibi bitkisel besinleri de tüketir. Kozalakları bir ağaç çatalına sıkıştırıp tohumlarını çıkarmasıyla bilinir; bazen başka kuşların yuvalarındaki yavruları da yer. İlkbaharda kuru dallara gagasıyla hızlıca vurarak çıkardığı davul sesiyle bölgesini ilan eder. Yuvasını her yıl yeni açtığı ağaç kovuğuna yapar; bu kovuklar daha sonra başka hayvanlar için önemli barınak olur.

Avrupa'dan Kuzey Afrika'ya, Sibirya ve Japonya'ya kadar çok geniş bir alanda yayılış gösterir. Türkiye'de özellikle ormanlık bölgelerde yerli olarak yaşar. Küresel nüfusu büyük ve kararlıdır; IUCN tarafından Asgari Endişe kategorisinde değerlendirilir.