Delichon urbicum

Ev kırlangıcı (Delichon urbicum), ötücü kuşlar takımının kırlangıçgiller ailesine (Hirundinidae) ait, insan yerleşimleriyle iç içe yaşayan bir kuş türüdür. Binaların saçak altlarına yaptığı çamur yuvalarıyla tanınır ve şehirlerde ile köylerde yazın en sık görülen kuşlardan biridir.

Yaklaşık on üç santimetre boyunda, tıknaz yapılı bir kırlangıçtır. Üst tarafı mavimsi parlak siyah, alt tarafı tamamen beyazdır. En belirgin özelliği, uçuşta açıkça görülen saf beyaz kuyruk sokumudur. Kuyruğu kısa ve hafif çatallıdır; kır kırlangıcındaki uzun kuyruk telleri bulunmaz. Ayakları ve parmakları kısa, beyaz tüylerle örtülüdür.

Hayatının büyük bölümünü havada geçirir ve uçarken sinekler, yaprak bitleri ve diğer küçük uçan böceklerle beslenir. Yuvasını, çamur topaklarını tükürüğüyle birleştirerek, bina saçaklarının, köprülerin ve kayalıkların altına, üstü kapalı, küçük girişli bir çanak biçiminde yapar. Sık sık koloniler hâlinde ürer ve yılda iki kez kuluçkaya yatabilir. Önceki yıllardaki yuvaları onararak yeniden kullanır.

Avrupa, Kuzey Afrika ve Asya'nın geniş bir bölümünde ürer; kışı Sahra'nın güneyindeki Afrika'da ve Güney Asya'da geçirir. Türkiye'de geniş alanda yaygın bir yaz göçmenidir. Sitede İstanbul ilinde kaydedilmiştir. Küresel ölçekte tehdit altında değildir; ancak böcek sayısındaki azalma ve yuvaların binalardan sökülmesi bazı ülkelerde popülasyonların düşmesine yol açmıştır.

Kırlangıçgiller ailesi dünya genelinde seksen kadar türle temsil edilir ve üyelerinin tamamı havada böcek avlamaya uyum sağlamıştır. Uzun, sivri kanatları, kısa ve geniş gagaları ile çevik uçuşları ailenin ortak özellikleridir. Ev kırlangıcı, çok sayıda sivrisinek ve sinek tükettiği için insanlar tarafından genellikle sevilen ve korunan bir kuştur; yapay yuva kutuları da bu türün korunmasında başarıyla kullanılmaktadır.