Cystoderma granulosum

Cystoderma granulosum, Agaricales takımının Agaricaceae familyasına ait küçük bir şapkalı mantar türüdür. Güncel sınıflandırmada Cystodermella granulosa adıyla Cystodermella cinsine aktarılmıştır. Şapka ve sap yüzeyini kaplayan taneli örtü nedeniyle toz şapkalar olarak bilinen grubun bir üyesidir.

Şapkası genellikle 2 ile 5 santimetre çapında, gençken yarım küre, sonra dışbükey ve yayvan biçimdedir. Rengi paslı kahverengi, kızılımsı kahverengi ya da turuncu kahverengi tonlarındadır. Yüzeyi, türün adına da kaynaklık eden ince granüllerle kaplıdır ve zamanla kırışık bir görünüm kazanabilir. Lameller beyaz ya da kremdir, spor izi beyazdır. Sapın alt kısmı şapkayla aynı renkte, taneli bir kılıfla örtülüdür. Kırmızı renkli akrabası Cystodermella cinnabarina ile benzerlik gösterir, ancak genellikle daha küçük ve daha kahverengi tonludur.

Bu tür iğne yapraklı ve karışık ormanlarda, yosunlu zeminlerde, çalılıklarda ve bazen fundalıklarda yetişir. Meyve gövdeleri sonbaharda tek tek ya da dağınık gruplar halinde görülür. Saprotrof bir mantar olarak orman tabanındaki bitki artıklarını ayrıştırır ve besin döngüsünde rol oynar.

Avrupa başta olmak üzere kuzey yarımkürenin ılıman bölgelerinde yayılış gösterir. Küçük ve ince etli olduğundan yenebilir mantarlar arasında yer almaz. Toz şapkaların türleri birbirine benzediğinden ve kesin ayrım çoğu zaman mikroskobik özelliklere dayandığından, teşhisi uzmanlık gerektirir; bu grubun hiçbir üyesi besin amacıyla toplanmamalıdır.