Cystoderma amianthinum

Cystoderma amianthinum, Agaricales takımına bağlı, GBIF sınıflandırmasında Tricholomataceae familyası altında yer alan küçük bir şapkalı mantardır. Cystoderma cinsinin üyeleri, şapka ve sap yüzeyini kaplayan unsu ya da granüllü yapı ile sapın alt kısmını saran kılıf benzeri örtüleriyle tanınır. Bu tür, cinsin en yaygın ve en iyi bilinen üyesidir.

Şapkası genellikle birkaç santimetre genişliğinde, gençken çan ya da dışbükey biçimli, sonra düzleşen ve çoğunlukla ortasında küçük bir tümsek bulunan yapıdadır. Rengi sarımsı okradan turuncumsu kahverengiye kadar değişir; yüzeyi unsu, granüllü ve çoğu zaman ışınsal olarak kırışıktır. Kenarlarında örtü kalıntıları sarkabilir. Lameller beyaz ya da krem renklidir. Sapın üst kısmı düz ve açık renkli, alt kısmı ise şapkayla aynı renkte granüllü bir kılıfla kaplıdır; bu iki bölge arasında belirsiz bir halka bulunur. Spor izi beyazdır. Mantarın belirgin, küflü ya da toprağımsı bir kokusu vardır.

Tür genellikle iğne yapraklı ormanlarda, yosunlar arasında, fundalıklarda ve asitli, besin bakımından fakir topraklarda yetişir. Saprotrof olarak orman tabanındaki organik maddelerin ayrışmasına katkıda bulunur. Meyve gövdeleri çoğunlukla yaz sonundan sonbahar sonuna kadar görülür.

Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika’nın ılıman ve kuzey bölgelerinde yaygındır. Küçük boyu ve hoş olmayan kokusu nedeniyle mutfak açısından değeri yoktur. Kahverengi ve küçük mantarların yanlış tanımlanma riski yüksek olduğundan toplanıp yenmemelidir.

Cystoderma cinsi dünya genelinde birkaç düzine tür içerir ve üyeleri özellikle Kuzey Yarımküre’nin serin, nemli ormanlarında çeşitlilik gösterir. Cinsin türlerini birbirinden ayırmak için şapka rengi, halkanın belirginliği, spor biçimi ve spor çeperinin iyot çözeltisiyle verdiği tepki gibi özellikler birlikte değerlendirilir.