Cynoglossum officinale

Cynoglossum officinale, köpekdili olarak bilinen, hodangiller (Boraginaceae) familyasına ait iki yıllık otsu bir bitkidir. Cins adı Yunanca köpek dili anlamına gelir ve yapraklarının biçimine ve dokusuna gönderme yapar. Bitki tüm kısımlarıyla, ezildiğinde fare kokusunu andıran hoş olmayan bir koku yayar.

İlk yıl tüylü, uzun ve mızraksı yapraklardan oluşan bir rozet geliştirir; ikinci yıl genellikle yarım metreyi aşan, dik ve dallanmış bir çiçek gövdesi oluşturur. Gövde ve yaprakları yumuşak, grimsi tüylerle kaplıdır. Çiçekleri küçük, huni biçimli ve koyu bordo ya da morumsu kırmızı renklidir. Meyvesi dört yassı fındıkçıktan oluşur; bu fındıkçıkların yüzeyi kısa, kancalı dikenlerle kaplıdır. Çiçeklenme ilkbahar sonu ve yaz başında gerçekleşir.

Bitki kuru ve kumlu topraklarda, otlaklarda, yol kenarlarında, orman kenarlarında, çalılıklarda ve bozulmuş alanlarda yetişir. Kancalı meyveleri hayvan tüylerine ve giysilere kolayca yapışarak taşınır; bu, türün yayılmasında önemli bir yoldur. Çiçekleri arılar tarafından ziyaret edilir.

Tür Avrupa ve Batı ile Orta Asya'da doğal olarak yayılır; Kuzey Amerika'ya taşınmış ve orada istilacı bir yabancı ot hâline gelmiştir. Eskiden halk hekimliğinde kullanılmış olsa da bitki pirrolizidin alkaloitleri içerir ve zehirlidir; karaciğere zarar verebilir. Hayvanlar genellikle tadı nedeniyle yemekten kaçınsa da kuru ota karıştığında zehirlenmelere yol açabilir.

Hodangiller familyası, dünyada iki bini aşkın tür içeren ve özellikle Akdeniz ile Batı Asya bölgesinde zengin bir çeşitlilik gösteren büyük bir familyadır. Familyanın üyeleri genellikle sert ya da kaba tüylü yaprakları, kıvrık çiçek salkımları ve dört fındıkçıktan oluşan meyveleriyle tanınır. Hodan, karakafes ve sığırdili bu familyanın bilinen üyeleri arasındadır.