Cryptochaetidae

Cryptochaetidae (bazı kaynaklarda Cryptochetidae), iki kanatlılar (Diptera) takımının kalipterasız sinekleri içinde, Carnoidea üst familyasında yer alan küçük bir sinek familyasıdır. Familya esas olarak Cryptochetum cinsiyle temsil edilir ve birkaç düzine tür içerir.

Bu sinekler küçük, tıknaz yapılı ve çoğu zaman metalik mavi, yeşil ya da koyu renkli böceklerdir. Antenlerinin yapısı diğer sineklerden farklıdır; antenin uç parçası büyümüş, sinekler için tipik olan arista adlı kıl ise bulunmaz. Bu özellik familyanın kolay tanınan ayırt edici niteliklerindendir.

Familyanın en önemli biyolojik özelliği, larvalarının kabuklu bitlerin (koşnil) içinde gelişen parazitoitler olmasıdır. Dişi sinek yumurtasını konak böceğin vücudu içine bırakır; larva konağın iç dokularıyla beslenerek gelişir ve sonunda konağı öldürür. Larvalar konağın içinde solunum için uzun kuyruk benzeri iplikçikler taşır. Konakları başlıca dev kabuklu bitler olarak bilinen gruptur.

Bu özellik familyayı biyolojik mücadelede önemli kılmıştır. Cryptochetum iceryae türü, turunçgillerde ciddi zarara yol açan pamuklu koşnil (Icerya purchasi) ile mücadelede, Avustralya kökenli uğur böceği Rodolia cardinalis ile birlikte dünyanın çeşitli bölgelerine götürülmüş ve başarılı sonuçlar vermiştir. Familya başta Avustralasya ve Doğu Asya olmak üzere dünyanın sıcak ve ılıman bölgelerinde yayılış gösterir. İnsanlar için zararlı değildir; aksine tarım açısından yararlı böcekler arasında sayılır.