Crinipellis scabella

Crinipellis scabella, Agaricales takımının Marasmiaceae familyasına ait, ince saplı ve küçük şapkalı bir mantar türüdür. Literatürde sıklıkla Crinipellis stipitaria adıyla da anılır. Crinipellis cinsinin üyeleri, şapka ve sap yüzeyini kaplayan kaba, kahverengi tüyleriyle tanınır; cinsin adı da bu tüylü yüzeye işaret eder.

Bu türün şapkası genellikle yalnızca birkaç milimetreden bir iki santimetreye kadar genişliktedir; dışbükeyden düzleşen, ortası hafif çukur veya meme biçimli olabilir. Yüzeyi koyu kahverengi, ışınsal dizilmiş tüylerle kaplıdır ve çoğu zaman eşmerkezli halkalar hâlinde koyu ve açık bantlar görülür. Lameller beyaz veya krem renklidir. Sap ince, uzun, sert ve kılsı, kahverengi tüylerle örtülüdür. Spor izi beyazdır.

Crinipellis scabella saprotrof bir mantardır; özellikle buğdaygiller (çimenler) başta olmak üzere otsu bitkilerin kuru sapları, kökleri ve çim artıkları üzerinde yetişir. Çayırlarda, kumullarda, yol kenarlarında ve açık alanlarda görülür. Meyve gövdeleri yaz ve sonbaharda, yağışlardan sonra ortaya çıkar. Marasmiaceae familyasının pek çok üyesi gibi kuruduğunda büzülüp nemlendiğinde yeniden canlanabilen dayanıklı meyve gövdelerine sahiptir.

Tür Avrupa başta olmak üzere Kuzey Yarımküre’nin ılıman bölgelerinde geniş bir yayılışa sahiptir. Çok küçük olduğundan yenilebilir bir mantar olarak değeri yoktur. Cinsin bazı tropik üyeleri kakao gibi kültür bitkilerinde hastalık etkeni olarak bilinse de bu tür ölü bitki artıklarını ayrıştıran zararsız bir ayrıştırıcıdır.

Crinipellis cinsi dünya genelinde çok sayıda tür içerir ve üyelerinin büyük kısmı tropik bölgelerde yaşar. Ilıman bölgelerdeki türler ise genellikle çayır ve otlak ekosistemlerinde, ölü ot saplarının ve kök artıklarının ayrışmasında rol oynayan küçük, dikkat çekmeyen ama ekolojik açıdan yararlı mantarlardır.