Crepidotus variabilis

Crepidotus variabilis, Agaricales takımının Crepidotaceae familyasına ait, çok küçük, beyaz renkli ve sapsız bir şapkalı mantardır. Crepidotus cinsinin tipik özelliği olan yandan tutunan, yelpaze ya da böbrek biçimli şapkalarıyla dikkat çeker ve çoğu zaman ince dal parçaları ile bitki artıkları üzerinde fark edilir.

Şapkası genellikle yalnızca birkaç milimetreden iki santimetreye kadar genişlikte olup beyaz, ince tüylü ve yumuşaktır. Biçimi oldukça değişkendir; türün adı da bu değişkenliğe işaret eder. Kimi örnekler yuvarlağa yakın, kimileri böbrek ya da istiridye kabuğu biçimindedir. Lameller önce beyazımsı olup sporlar olgunlaştıkça pembemsi kahverengi veya tarçın rengine döner. Spor izi soluk kahverengidir. Sap ya yoktur ya da çok kısa ve belirsizdir.

Saprotrof bir türdür; geniş yapraklı ağaçların ince, ölü dalları, çalı çırpı, düşmüş saplar ve diğer odunsu bitki artıkları üzerinde, çoğunlukla çok sayıda bireyden oluşan kümeler hâlinde yetişir. Nemli ormanlarda, çalılıklarda ve bahçelerde bulunabilir. Meyve gövdeleri genellikle yaz sonundan kış başına kadar, yağışlı dönemlerde ortaya çıkar. Odunsu artıkların parçalanmasına katkıda bulunarak orman tabanındaki besin döngüsünde rol oynar.

Avrupa’da yaygın olan tür, Kuzey Yarımküre’nin ılıman bölgelerinde geniş bir yayılışa sahiptir. Çok küçük olması nedeniyle mutfak açısından hiçbir değeri yoktur. Beyaz renkli diğer küçük Crepidotus türleriyle kolayca karıştırılabilir; kesin tanı için mikroskopta spor yüzeyi ve biçimi incelenir.

Crepidotaceae familyasının üyeleri, kahverengi spor izleri ve sapsız, yandan tutunan meyve gövdeleriyle istiridye mantarı (Pleurotus) gibi beyaz sporlu ve daha iri türlerden ayrılır. Bu küçük mantarlar, ölü odunu ayrıştıran mantar topluluklarının sık rastlanan ama çoğu zaman gözden kaçan üyeleridir ve doğal ormanlarda ölü odunun bırakılması bu türlerin yaşamını sürdürmesine yardımcı olur.