Crambe maritima

Crambe maritima, Brassicaceae (turpgiller) familyasına ait çok yıllık, iri yapılı otsu bir kıyı bitkisidir. Deniz lahanası olarak bilinir ve deniz kıyılarındaki çakıllı ve kumlu sahillere özgü bir türdür.

Bitki genellikle 30–75 cm boylanan, geniş ve yuvarlak tümsekler oluşturan bir gelişme gösterir. Yaprakları iri, etli, mavimsi-gri renkte, mumsu bir tabakayla kaplı ve kenarları dalgalı ya da kıvrımlıdır; bu görünümü onu kıyıda kolayca fark edilir kılar. Çiçekleri beyaz, küçük ve hoş kokuludur; geniş, yoğun salkımlar hâlinde açar. Meyveleri küçük, yuvarlak ve tek tohumludur; mantarsı yapıları sayesinde suda yüzebilir ve deniz akıntılarıyla taşınabilir.

Deniz lahanası çakıllı plajlarda, kum ve çakıl karışımı kıyı setlerinde ve kayalık kıyılarda, dalga ve tuz serpintisinin ulaştığı alanlarda yetişir. Derin ve kalın kök sistemi sayesinde hareketli çakıllar arasında tutunabilir. İlkbahar sonu ve yaz başında çiçek açar; çiçekleri arılar ve sinekler tarafından tozlaşır.

Tür Avrupa'nın Atlantik kıyılarında, Kuzey ve Baltık denizi kıyılarında ve Karadeniz kıyılarında yayılış gösterir. Genç sürgünleri tarihsel olarak beyazlatılarak sebze gibi yenmiş, bu da bazı bölgelerde aşırı toplanmasına yol açmıştır. Kıyı yaşam alanlarının bozulması nedeniyle birçok ülkede korunan bitkiler arasında yer alır ve kıyı ekosistemlerinin önemli bir göstergesidir.

Turpgiller familyası dünya genelinde binlerce tür içeren büyük bir bitki grubudur ve lahana, karnabahar, brokoli, şalgam, turp ve kolza gibi birçok önemli kültür bitkisini kapsar. Familyanın üyeleri dört taç yapraklı çapraz çiçekleri, altı erkek organı (dördü uzun, ikisi kısa) ve iki bölmeli kapsül meyveleriyle tanınır. Bu ortak özellikler, türlerin arazide familya düzeyinde kolayca tanınmasını sağlar.