Cortinarius variicolor

Cortinarius variicolor, Basidiomycota şubesinin Agaricales takımına bağlı Cortinariaceae familyasından, Cortinarius cinsinde yer alan bir şapkalı mantar türüdür. Phlegmacium grubunun iri yapılı bir üyesidir. Genç mantarın şapkası yapışkan ve menekşe tonludur, yaşlandıkça ortadan başlayarak kahverengiye döner. Lamelleri gençken menekşemsi, sonra pas rengidir; sapı kalın ve tabanı şişkindir. Çoğunlukla iğne yapraklı ormanlarda yetişir.

Cortinarius cinsi, şapkalı mantarlar arasında dünyanın en kalabalık cinsidir; dünya genelinde iki binden fazla tür tanımlanmıştır. Cinsin en belirgin ortak özelliği, genç mantarlarda şapka kenarını sapa bağlayan, örümcek ağını andıran ince lifli bir örtüdür (kortina). Mantar açıldıkça bu örtü yırtılır ve sap üzerinde çoğu zaman pas renkli sporlarla boyanmış lifli bir halka izi bırakır. Spor baskısı pas kahverengisidir ve olgun mantarların lamelleri de bu nedenle zamanla kahverengiye döner.

Bu cinsin üyeleri ağaçlarla ektomikorizal ortaklık kurar: mantar ipliksileri ağaç köklerini sararak ağacın su ve mineral alımını kolaylaştırır, karşılığında ağaçtan şeker alır. Bu nedenle orman ekosistemlerinin sağlığında önemli bir rol oynarlar. Meyve gövdeleri çoğunlukla yaz sonu ve sonbaharda, nemli dönemlerde ortaya çıkar. Pek çok türü birbirine çok benzediği için kesin tanımlama genellikle mikroskobik özellikler, kimyasal tepkimeler ve son yıllarda DNA analizleriyle yapılır.

Cinste orellanin içeren ve böbrek yetmezliğine yol açan ölümcül zehirli türler bulunur; belirtiler yenildikten günler sonra ortaya çıkabildiği için zehirlenmeler geç fark edilir. Türler arasındaki ayrımın uzmanlar için bile zor olması nedeniyle hiçbir Cortinarius türü yenmek amacıyla toplanmamalıdır. Bazı türleri ise yün ve iplik boyamada kullanılan canlı pigmentler içerdiği için doğal boya kaynağı olarak ilgi görür. Cins, son yıllarda yapılan moleküler çalışmalarla birkaç ayrı cinse bölünmeye başlanmış olsa da türlerin çoğu hâlâ geniş anlamıyla Cortinarius adı altında anılmaktadır.