Cortinarius sodagnitus

Cortinarius sodagnitus, Agaricales takımının Cortinariaceae familyasına ait, örümcek ağı mantarları olarak bilinen Cortinarius cinsinden bir şapkalı mantardır. Phlegmacium grubuna bağlanan bir türdür. Şapkası menekşe tonlu ve yapışkandır, sapının tabanında kenarlı bir yumru bulunur. Adı, şapka yüzeyinin bazik çözeltilerle verdiği renk tepkisine işaret eder.

Cinsin tüm üyelerinde olduğu gibi genç meyve gövdelerinde şapka kenarı ile sap arasında örümcek ağını andıran ince liflerden oluşan bir örtü (kortina) bulunur. Şapka açıldıkça bu örtü yırtılır ve sap üzerinde, olgun sporlar düştükçe pas rengine boyanan lifli bir halka bölgesi bırakır. Lameller gençken açık renkli olabilir, ancak olgunlaştıkça pas kahverengisine döner; spor izi de pas kahverengisidir.

Kayın ve meşe gibi geniş yapraklı ağaçların altında, kireçli topraklarda sonbaharda görülür. Cortinarius türleri ağaçların kökleriyle ektomikorizal ortak yaşam kurar: ağaçtan şeker alırken ona su ve mineral madde sağlar. Bu nedenle orman ekosistemlerinin sağlığında önemli rol oynarlar. Cins, dünya genelinde binlerce türle şapkalı mantarların en kalabalık cinsidir ve türlerin birçoğu birbirine çok benzediğinden kesin tanı çoğu zaman mikroskobik özellikler ve DNA analizi gerektirir.

Meyve gövdeleri genellikle yaz sonundan sonbaharın sonlarına kadar, yağışlı dönemlerin ardından ortaya çıkar. Mantarın asıl canlı kısmı toprak içinde yayılan ve ağaç kökleriyle iç içe geçen misel ağıdır; topraktan görünen şapkalı yapılar yalnızca sporların üretilip yayılmasını sağlayan üreme organlarıdır. Sporlar rüzgârla taşınır ve uygun ortamda çimlenerek yeni misel ağları oluşturur. Bu mantarlar ayrıca salyangozlar, böcek larvaları ve bazı memeliler için besin kaynağı olarak da orman canlılarının yaşamına katkıda bulunur.

Cortinarius cinsinde ölümcül zehirli türler bulunduğundan ve türler arasında karışıklık çok kolay olduğundan, bu cinsin hiçbir üyesi yenmek amacıyla toplanmamalıdır.