Cortinarius napus

Cortinarius napus, Cortinariaceae familyasından, bugün Calonarius cinsine aktarılan bir örümcek ağlı mantardır. Bu cinsin diğer üyeleri gibi etli bir şapkaya ve dibi yumru biçiminde şişkin bir sapa sahiptir. Avrupa'da ormanlık alanlardan bilinen, uzmanlar dışında pek tanınmayan türlerdendir.

Calonarius cinsinin üyeleri genellikle sarı, turuncu ya da yeşilimsi parlak renkli şapkalara ve kenarı belirgin, keskin sınırlı yumrulu bir sap tabanına sahiptir. Şapka derisi nemliyken yapışkandır; bazı türler potasyum hidroksit gibi bazlarla temas ettiğinde kırmızı ya da kahverengi renk vererek tanınır. Çoğu kireçli toprakları tercih eder.

Örümcek ağlı mantarlar (Cortinarius) dünyanın en kalabalık şapkalı mantar cinslerinden biridir ve binlerce tür içerir. Genç örneklerde şapka kenarını sapa bağlayan, örümcek ağını andıran ince lifli bir zar (kortina) bulunur; bu zar açıldıktan sonra sapta çoğunlukla pas renkli lif kalıntıları bırakır. Olgun lamellerin ve spor baskısının pas kahverengisi olması cinsin en önemli tanı özelliklerindendir. Son yıllarda yapılan moleküler çalışmalar cinsi birkaç ayrı cinse bölmüş, Phlegmacium, Calonarius ve Thaxterogaster gibi gruplar ayrı cinsler olarak ele alınmaya başlanmıştır.

Bu mantarlar ağaçlarla ektomikorizal ortaklık kurar: kökleri saran mantar iplikleri ağaca su ve mineral sağlarken karşılığında şeker alır. Bu nedenle orman ekosistemlerinin sağlığında önemli rol oynarlar ve meyve gövdeleri çoğunlukla yaz sonu ile sonbaharda, ortak oldukları ağaçların altında topraktan çıkar. Türlerin çoğu belirli ağaç türlerine ve toprak tipine bağlıdır.

Örümcek ağlı mantarların türleri arazide birbirinden ayırmak çoğu zaman yalnızca uzmanların başarabileceği bir iştir; kesin tanı için mikroskobik inceleme, kimyasal tepkimeler ve çoğu zaman DNA analizi gerekir. Cinste böbreklere ağır zarar veren orellanin zehrini taşıyan ölümcül türler bulunduğundan, hiçbir Cortinarius türü yenmek amacıyla toplanmamalıdır.