İçeriğe geç
Türkiye Yaban Hayatı

Cortinarius bulbosus

Cortinarius bulbosus


Cortinarius bulbosus, orta boylu bir örümcek ağlı mantar türüdür. Tür adı, sapın tabanındaki şişkin, yumru biçimli kısma işaret eder. Şapka kahverengi tonlarda, nem çekicidir ve kuruyunca açılır; sap üzerinde beyazımsı örtü artıkları bulunabilir. Bu tür, ince etli, kuru ve nem çekici (higrofan) şapkalı türleri kapsayan Telamonia grubuna aittir. Bu gruptaki mantarlar genellikle kahverengi tonlarda, birbirine çok benzeyen türlerdir ve şapka rengi nem durumuna göre belirgin biçimde açılıp koyulaşır.

Tür yapraklı ve karışık ormanlarda yetişir ve Avrupa'da kaydedilmiştir. Cinsin hemen bütün türleri ağaçların kökleriyle ektomikorizal ortaklık kurar: mantar ağaca su ve mineral madde sağlarken ağaçtan şeker alır. Bu nedenle türlerin çoğu belirli ağaç gruplarına (kayın, meşe, ıhlamur gibi yapraklı ağaçlar ya da çam, ladin gibi iğne yapraklılar) ve belirli toprak tiplerine bağlıdır. Meyve cisimleri genellikle yaz sonu ve sonbaharda ortaya çıkar. Türlerin ayırt edilmesi çoğu zaman renk, koku, sap tabanının yapısı, kimyasal tepkimeler ve mikroskobik özelliklerin birlikte değerlendirilmesini gerektirir; günümüzde DNA çalışmaları birçok türün sınırını yeniden çizmiştir.

Cortinarius, Agaricales takımının Cortinariaceae familyasına bağlı, dünyada iki binden fazla türü olduğu kabul edilen en büyük şapkalı mantar cinsidir. Türkçede örümcek ağlı mantarlar olarak da anılırlar. Cinsin en belirgin özelliği, genç mantarda şapka kenarı ile sap arasını örten, örümcek ağına benzeyen ince lifli örtüdür (kortina). Mantar açıldıktan sonra bu örtünün artıkları sap üzerinde lifli bir halka bölgesi olarak kalır ve düşen paslı kahverengi sporlarla boyanır. Spor izi paslı kahverengidir; olgun lameller de bu nedenle zamanla kahverengileşir.

Cortinarius türleri yemek amacıyla toplanmamalıdır. Cinsin bazı üyeleri, belirtileri günler hatta haftalar sonra ortaya çıkan ve ağır böbrek hasarına yol açabilen orellanin zehrini içerir. Türlerin birbirinden ayırt edilmesi uzmanlar için bile zor olduğundan, bu cinsten hiçbir mantar güvenle yenmez.

Yorumlar

Yorumları görüntüle

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir. Giriş yap