Coprinus xerophilus

Coprinus xerophilus, kurak ve kumlu ortamlara uyum sağlamış bir mürekkep mantarı türüdür. Tür adı Yunanca “kuruluğu seven” anlamına gelir ve yaşam ortamına işaret eder. Genç meyve cisimleri beyazımsı, pullu ya da lifli bir örtüyle kaplıdır; sap tabanı çoğu zaman kuma gömülüdür. Olgunlukta lameller kararır.

Tür Orta Avrupa'nın kumlu bozkır alanlarından tanımlanmış olup kurak çayırlar, kumullar ve bozkır benzeri açık alanlarda yetişir. Bu tür ortamlarda meyve cisimleri genellikle yağışlardan sonra ortaya çıkar. Bu grubun mantarları saprotroftur; gübre, gübrelenmiş toprak, çayırlar, yol kenarları ve bitki artıkları gibi besince zengin ortamlarda yetişir. Ölü organik maddeyi ayrıştırarak besin döngüsüne katkı sağlarlar. Meyve cisimleri hızlı gelişir ve kısa sürede erir; bu nedenle tanımlama için genç ve taze örnekler gerekir. Kesin tür tanımı çoğu zaman sporların biçimi ve boyutu, örtü artıklarının yapısı gibi mikroskobik özelliklere dayanır.

Günümüz sınıflandırmasında dar anlamda Coprinus cinsi, çayır mantarlarıyla aynı familyaya, Agaricaceae'ye yerleştirilmiştir. Cinsin bilinen en tanınmış üyesi, Türkçede tavuk budu mantarı olarak da anılan Coprinus comatus'tur. Eskiden mürekkep mantarlarının çoğu bu cinste toplanırdı; moleküler çalışmalar sonrasında türlerin büyük kısmı Coprinopsis, Coprinellus ve Parasola cinslerine aktarılmış, bazı türlerin yeri ise hâlâ tartışmalıdır. Cinsin ortak özelliği, olgunlaşan lamellerin kendi kendini eriterek siyah, mürekkebe benzer bir sıvıya dönüşmesidir; spor izi siyahtır.

Tavuk budu mantarı genç evrede yenebilse de cinsin az bilinen türlerinin yemeklik değeri yoktur ve tanımlanması uzmanlık ister; bu tür mantarların toplanıp tüketilmemesi önerilir.