Coprinus sterquilinus

Coprinus sterquilinus, Agaricaceae familyasına bağlı, dar anlamdaki Coprinus cinsinin bir üyesidir ve tanınmış tavuk budu mantarına (Coprinus comatus) yakın akrabadır. Ondan daha küçük yapılıdır; genç şapka silindir ya da yumurta biçimli, beyaz ve tüylü pullarla kaplıdır. Sapın alt kısmında hareketli bir halka bulunabilir. Lameller beyazdan pembemsiye, ardından siyaha döner ve erir.

Tür adı Latince “gübre yığını” anlamına gelir; mantar, at ve sığır gübresinde ve gübrece zengin topraklarda yetişir. Avrupa ve Kuzey Amerika dahil geniş bir alanda kaydedilmiştir. Bu grubun mantarları saprotroftur; gübre, gübrelenmiş toprak, çayırlar, yol kenarları ve bitki artıkları gibi besince zengin ortamlarda yetişir. Ölü organik maddeyi ayrıştırarak besin döngüsüne katkı sağlarlar. Meyve cisimleri hızlı gelişir ve kısa sürede erir; bu nedenle tanımlama için genç ve taze örnekler gerekir. Kesin tür tanımı çoğu zaman sporların biçimi ve boyutu, örtü artıklarının yapısı gibi mikroskobik özelliklere dayanır.

Günümüz sınıflandırmasında dar anlamda Coprinus cinsi, çayır mantarlarıyla aynı familyaya, Agaricaceae'ye yerleştirilmiştir. Cinsin bilinen en tanınmış üyesi, Türkçede tavuk budu mantarı olarak da anılan Coprinus comatus'tur. Eskiden mürekkep mantarlarının çoğu bu cinste toplanırdı; moleküler çalışmalar sonrasında türlerin büyük kısmı Coprinopsis, Coprinellus ve Parasola cinslerine aktarılmış, bazı türlerin yeri ise hâlâ tartışmalıdır. Cinsin ortak özelliği, olgunlaşan lamellerin kendi kendini eriterek siyah, mürekkebe benzer bir sıvıya dönüşmesidir; spor izi siyahtır.

Tavuk budu mantarı genç evrede yenebilse de cinsin az bilinen türlerinin yemeklik değeri yoktur ve tanımlanması uzmanlık ister; bu tür mantarların toplanıp tüketilmemesi önerilir.