Coprinopsis stercorea

Coprinopsis stercorea, Psathyrellaceae familyasına bağlı, gübrede yetişen küçük bir mürekkep mantarı türüdür. Tür adı Latince “gübreye ait” anlamına gelir ve yaşam ortamına işaret eder. Meyve cisimleri çok küçük ve narindir; genç şapka beyazımsı, unlu ya da tanecikli bir örtüyle kaplıdır, ince ve kırılgan bir sap üzerinde durur. Olgunlaştıkça şapka grileşir, açılır ve lameller kararıp erir.

Tür başta at, sığır ve koyun gibi otçul hayvanların dışkısı ve gübre yığınları üzerinde yetişir. Gübre mantarlarına özgü olarak sporları hayvanların sindirim kanalından geçerek yayılabilir. Avrupa başta olmak üzere geniş bir alanda kaydedilmiştir. Cinsin türleri saprotrof yaşar; yani ölü organik maddeyi ayrıştırarak beslenir. Gübre, çürüyen bitki artıkları, zengin toprak ve çürümüş odun başlıca yetişme ortamlarıdır. Gübrede yaşayan türler, otçul hayvanların dışkısındaki besin maddelerinin toprağa geri kazandırılmasında önemli rol oynar. Meyve cisimleri çoğu zaman yalnızca birkaç saat ya da bir gün dayanır, bu yüzden çoğunlukla sabah erken saatlerde gözlenir. Küçük boyları ve kısa ömürleri nedeniyle kesin tanımları genellikle mikroskobik özelliklere, özellikle sporların ve şapka örtüsü hücrelerinin yapısına dayanır.

Coprinopsis cinsi, Agaricales takımının Psathyrellaceae familyasında yer alır. Moleküler çalışmalar eski geniş Coprinus cinsinin aslında birbirine uzak birkaç soydan oluştuğunu göstermiş, mürekkep mantarlarının büyük kısmı Coprinopsis, Coprinellus ve Parasola cinslerine aktarılmıştır. Bu cinsin üyeleri genellikle ince etli, kısa ömürlü mantarlardır; olgunlaşınca lamelleri kendi enzimleriyle eriyerek siyah, mürekkebe benzer bir sıvıya dönüşür (otoliz). Spor izi siyah ya da koyu kahverengidir. Şapka yüzeyi çoğu zaman genç evrede beyazımsı, unlu ya da pamuksu bir örtü artığıyla kaplıdır.

Bu küçük mürekkep mantarlarının yemeklik değeri yoktur. Cinsin bazı üyeleri alkolle birlikte tüketildiğinde zehirlenme belirtilerine yol açan koprin maddesini içerir; bu nedenle doğadan toplanan küçük mürekkep mantarlarının yenmemesi gerekir.