Coprinellus xanthothrix

Coprinellus xanthothrix, Basidiomycota şubesinin Agaricales takımına bağlı Psathyrellaceae familyasından, Coprinellus cinsine ait bir şapkalı mantar türüdür. Bu cinsin üyeleri eskiden geniş anlamıyla Coprinus cinsi içinde değerlendirilen ve halk arasında mürekkep mantarları olarak bilinen grubun parçasıdır; moleküler çalışmalar sonucunda ayrı bir cins olarak tanımlanmıştır.

Coprinellus xanthothrix küçük ile orta boylu, ince etli bir türdür. Şapkası gençken yumurta biçimli, sonra çan biçimine açılır; yüzeyi grimsi kahverengi tonlarda ve çizgilidir, üzerinde ise sarımsı kahverengi tonlarda örtü pulcukları bulunur. Türün adı da bu sarımsı tüylü örtüye gönderme yapar. Genellikle ormanlarda ve parklarda çürüyen odun parçaları, dallar ve bitki artıkları üzerinde tek tek ya da küçük gruplar hâlinde görülür. Avrupa’da ve ılıman bölgelerde kaydedilmiştir.

Coprinellus türleri genellikle küçük ile orta boylu, ince etli, kısa ömürlü mantarlardır. Şapka gençken yumurta ya da çan biçimindedir, yüzeyi çoğu zaman ince taneciklerden, pul ya da tüylerden oluşan bir örtü kalıntısıyla kaplıdır ve kenarı belirgin biçimde çizgilidir. Lameller sık dizilir, olgunlaştıkça koyulaşır; sporlar koyu kahverengi ile siyahımsı renktedir. Birçok türde lameller olgunlukta kısmen kendi kendini sindirerek erir, ancak bu erime gerçek mürekkep mantarlarındaki kadar belirgin olmayabilir. Sap genellikle beyaz, ince ve içi boştur.

Cinsin üyeleri saprotrof yaşar; ölü odun, kütük, bitki artıkları, toprakta gömülü odun parçaları ya da gübre gibi organik maddeleri ayrıştırarak besin döngüsüne katkıda bulunurlar. Kısa ömürlü meyve cisimleri nedeniyle kolayca gözden kaçabilirler. Türlerin kesin ayrımı çoğu zaman örtü kalıntılarının, spor boyut ve şeklinin ve şapka yüzeyindeki hücre yapılarının mikroskopla incelenmesini gerektirir. Bu grubun küçük ve ince etli üyeleri mutfak açısından değersizdir; yakın benzerleriyle karıştırılma olasılığı yüksek olduğundan kesin tanı konmadan hiçbir yabani mantar tüketilmemelidir.