Coprinellus micaceus

Coprinellus micaceus, Basidiomycota şubesinin Agaricales takımına bağlı Psathyrellaceae familyasından, Coprinellus cinsine ait bir şapkalı mantar türüdür. Bu cinsin üyeleri eskiden geniş anlamıyla Coprinus cinsi içinde değerlendirilen ve halk arasında mürekkep mantarları olarak bilinen grubun parçasıdır; moleküler çalışmalar sonucunda ayrı bir cins olarak tanımlanmıştır.

Coprinellus micaceus, cinsin en yaygın ve en kolay tanınan türlerinden biridir. Yaklaşık 2–5 cm çapındaki şapkası çan biçimli, sarımsı kahverengi ile bal rengindedir ve kenara doğru belirgin çizgilidir. Genç şapkanın yüzeyini kaplayan, ışıkta mika gibi parlayan küçük beyazımsı tanecikler türün en belirgin özelliğidir; bu tanecikler yağmurla kolayca yıkanır. Mantar ilkbahardan sonbahara kadar, özellikle yağışlardan sonra yaprak döken ağaçların kütükleri, kökleri ve gömülü odun parçaları üzerinde çoğu zaman kalabalık kümeler hâlinde çıkar. Dünyanın ılıman bölgelerinde geniş bir yayılışa sahiptir ve kentlerde, parklarda da sık görülür. Genç örneklerin yenebildiği bildirilse de eti çok ince ve kısa ömürlüdür.

Coprinellus türleri genellikle küçük ile orta boylu, ince etli, kısa ömürlü mantarlardır. Şapka gençken yumurta ya da çan biçimindedir, yüzeyi çoğu zaman ince taneciklerden, pul ya da tüylerden oluşan bir örtü kalıntısıyla kaplıdır ve kenarı belirgin biçimde çizgilidir. Lameller sık dizilir, olgunlaştıkça koyulaşır; sporlar koyu kahverengi ile siyahımsı renktedir. Birçok türde lameller olgunlukta kısmen kendi kendini sindirerek erir, ancak bu erime gerçek mürekkep mantarlarındaki kadar belirgin olmayabilir. Sap genellikle beyaz, ince ve içi boştur.

Cinsin üyeleri saprotrof yaşar; ölü odun, kütük, bitki artıkları, toprakta gömülü odun parçaları ya da gübre gibi organik maddeleri ayrıştırarak besin döngüsüne katkıda bulunurlar. Kısa ömürlü meyve cisimleri nedeniyle kolayca gözden kaçabilirler. Türlerin kesin ayrımı çoğu zaman örtü kalıntılarının, spor boyut ve şeklinin ve şapka yüzeyindeki hücre yapılarının mikroskopla incelenmesini gerektirir. Bu grubun küçük ve ince etli üyeleri mutfak açısından değersizdir; yakın benzerleriyle karıştırılma olasılığı yüksek olduğundan kesin tanı konmadan hiçbir yabani mantar tüketilmemelidir.