Collybia tuberosa

Collybia tuberosa, Agaricales takımında yer alan Collybia cinsine ait küçük bir mantar türüdür. Dar anlamdaki Collybia cinsinin üç türünden biridir ve cinsin diğer üyeleri gibi diğer mantarların çürümekte olan meyve gövdeleri üzerinde yaşar.

Meyve gövdesi narindir; şapka genellikle bir santimetreden küçük, beyaz ya da krem renkli, ortası bazen hafifçe pembemsi bejdir. Lamelleri beyaz ve sık, sapı ince, beyazımsı ya da soluk pembemsi kahverengidir. Türün en ayırt edici özelliği, sapın tabanına bağlı sklerotyumdur: koyu kırmızımsı kahverengi, parlak, elma ya da armut çekirdeğini andıran küçük, sert bir yumrudur. Bu özellik onu sarımsı sklerotyumlu Collybia cookei türünden ve sklerotyumu olmayan Collybia cirrhata türünden ayırır.

Sklerotyum, mantarın kurak ya da soğuk dönemleri atlatmasını sağlayan bir dayanıklılık yapısıdır ve uygun koşullarda yeni meyve gövdeleri buradan gelişir. Tür, çoğunlukla Russula ve Lactarius cinslerine ait mantarların kararmış, çürüyen kalıntıları üzerinde, sonbaharda kalabalık gruplar hâlinde görülür. Böylece ormanda mantar artıklarının ayrıştırılmasına katkıda bulunur. Kuzey yarımkürenin ılıman ormanlarında geniş bir yayılışa sahip, yaygın bir türdür.

Arazide türü tanımak için mantarın sap tabanıyla birlikte dikkatlice çıkarılması ve sklerotyumun incelenmesi yeterlidir. Çok küçük ve etsiz olduğundan mutfak açısından değeri yoktur; tüketilmesi önerilmez.

Agaricales takımı, lamelli şapkalı mantarların büyük çoğunluğunu içeren geniş bir gruptur. Eskiden Collybia adı çok sayıda küçük, ince saplı mantarı kapsayan geniş bir cins için kullanılıyordu; ancak moleküler çalışmalardan sonra bu türlerin çoğu Gymnopus, Rhodocollybia ve Dendrocollybia gibi başka cinslere aktarılmış ve cins dar bir anlamda yeniden tanımlanmıştır. Bu nedenle eski kaynaklarda farklı türler de bu cins adıyla anılabilir.